alangalangkumitir

Javanese Manuscripts

SERAT ANBIJA PEGON


SERAT ANBIJA PEGON

 KASMARANDHANA

  1. //Kuneng yogyaning anulis / ing diten Jamu”ah Pon énjang / ing pukul pitu wayahé / ping sangalikur tanggalnya / wulan Jumadilawwal / prang bakat ing wukunipun / narengi mangsa kasanga//
  2. //Tahun Hé ingkang lumaris / sengkelanipun ingétang / jalma pandita warnané / tunggal wiku carurira / wondéné ingkang nerah / rare anom kawlasayun / westa Mas Panitisestra//
  3. //Panedané kang anulis / angsala ingkang supa’at / sagung para nabi kabéh / supa’até rasulullah / lan sagung para sahabat / angsala berkating ratu / lan wali mukmin sedaya//
  4. //Luzuhur andika nabi / inking dingi nabi Adam / Adam nabi Thith (Sis) putrané / nabi Thith (Sis) ingkang peputra / nama Janas putranya / Janas Kanad putranipun / Kanad apeputra Malat//
  5. //Malat Pasir putranéki / Pasir nulya apeputra / nabi Idris / ika putrané / Idris sampun apeputra / Sang Waham putranira / Waham nulya asesunu / Sulha namané putranya//
  6. //Sulha Lamik putranéki / Lamik sampun apeputra / kanjeng nabi Nuh putrané / nabi Nuh ika peputra / Husam namané punika / Husam nulya asesunu / Pasad namané putranya//
  7. //Pasad Palih putranéki / Palih nulya apeputra / Rango namané putrané / Rango sampun apeputra / Pahur mangké putranya / Pahur nulya asesunu / anama Kinatih Ajar//
  8. //Kinatih Ajar sisiwi / nabi Ibrahim putrané / nabi Ismail putranya / nabi Ismail ika / Lama Lama asusunu / Thabit namané putranya//
  9. //Thabit Yajid putranéki / Yajid Yarab putranira / Yarab putranya namané / Pahur namané punika / Pahur nulya puputra / Muqawwa warnané bagus / Muqawwa nulya paputra//
  10. //Hadad wastanipun singgih / Hadad anulya aputra / Malat namané putrané / Malat apeputra Malad / Malad Anajar putranya / Najar sampun asusunu / Malar namané punika//
  11. //Malar Ilyas putranéki / Ilyas sampun apeputra / Malikah ika putrané / Malikah ika putrané / Malikah sapun peputra / Azimah namanira / Azimah nulya susunu / Kananah iku putranya//
  12. //Kananah peputra Tapsir / Malik putranira / Tapsir Malik namané putrané / Chalib sampun apuputra / Dhulmanap Abadul manap / bagénda Hasim putranya//
  13. //Anama Abdulmuntalib putranya / Abdulmuntalib Abdullah ika namané / Abdullah sampun peputra / Jeng Gusti rasulullah / wus jangkep sajarahipun / ing kawandasa satunggal//
  14. //Carita adi sinerah / saking Arab pinangkané / mengko binasakaken Jawa / nenggih raja ing Arab / pan lelima putranipun / pambayuné ki Abadullah//
  15. //Panguluné Abas singgih / Muntalib panengahira / bagenda Hamzah warujuné / waragilipun manudya / ni Kurantén namanya / kang kinarya kanda iku / putra pambarep sang nata//
  16. //Katurunan sang apekik / ingaran cahya nubuwah / munggéng jujuluk mangko / cahyané gumilang-gilang / wonten radén Abdullah / tuhu wernané abagus / sajagat Tanana mémba//
  17. //Nanging mangké sang apekik / pan lagya akrama anyar / angsal putri Qurésh mangko / putrané raja pandita / wasta Dewi Aminah / wernanipun luwih ayu / asor widadari Suwarga//
  18. //Ya ta sira sang apekik / déréngatut dennya karma / apan déréng sapaturon / raja putri ingkang mawal / tan kena cinedakan / tebih manahé sangayu / marang kang raka Abdullah//
  19. //Ingkang rama sri bupati / kalintang ribeng galihnya / yén atuta karma mengko kang rama asrah Negara / marang radén Abdullah / suka jumeneng perabu / kang rama dating mardika//
  20. //Kuneng gentiya winarni / raja putri Sayyidina / kalintang ayu wanané / rah jagat Tanana mémba / putri dinama-nama / tuhu retuning wong ayu / putrané raja pandita//
  21. //Awesta Partimah sami / kaloka sejana priya / para raja sabrang kabéh / lamun sang dyah déréng karma / katah utusan prapta / samya ngebun-ebun esuk / samya tinampik sedaya//
  22. //Sang retna tanarsa krami / remen amomong sarira / nanging abrangta wiragé / lali dahar lawan néndra / sanget rudatinira / wiwitané salah subuh / jroning salah analika//
  23. //Jroning salah aningali / neng ngarsa andulu cahya / apadang jroning masjidé / kanga ran cahya nurbuwah / gilang-gilang apadang / sang dyah amandeng andulu / tan adangu nulya musna//
  24. //Sahicalé cahya nuli / wonten swara tan katingal / kaya mangkéné ujaré / éh putri ing Sayyidina / wruhanira sang retna / cahya puniku enggénipun / néng raja putra ing Arab//
  25. //Ki Abdullah kang wewangi / wanudya dadi daupnya / ingari qiyamah tembé / apan luput pitakoné / nora kara-kara tanpa kira-kira iku / munggah swarga adi mulya//
  26. //Sira ni Partimah Sami / kasmaran miharsa swara / lali dahar lawan saré / sampun kawandasa dina / arsa angunggahana / marang Abdullah sangayu / sang dyah nulya perdandanan//

ISINING CARIYOS

PUPUH I
ASMARADANA

Titi mangsa anggenipun nyerat, ingkang nyerat inggih punika mas Panitisastra.

Ingkang nyerat nedha berkating para nabi rasulullah, para sahabat, sang ratu lan wali mukmin sadaya.

Asal usulipun Kangjeng Nabi Muhammad wiwit saking Nabi Adam dumugi Ki Abdullah.

Kacariyos raja Arab Abdulmuntalib kagungan putra gangsal, Abdullah, Abas, Muntalib, Hamzah, dene ragilipun Ni Kuranten.

Raja putra Abdullah kedawahan nurbuwat, cahya ingkang mencorong wonten ing palarapanipun. Saweg krma enggal, angsal putri Aminah ingkang endah ing warni, nanging dereng atut. Sang prabu sanget ribeng ing galih awit sampun badhe seleh keprabon.

Kacariyos, raja putri Sayidina, Partimah Sami, sanget sekel ing galih. Kathah utusan saking para raja ing sabrang sami sowan, sami ngebun-ebun enjing, anaging sang putri dereng kersa karma. Ing salebeting salat subuh, sang putrid priksa cahya nurbuwat. Boten antawis dangu cahya sampun musna. Wonten swanten ingkang nerangaken bilih cahya punika dunungipun wonten ing raja putra Arab Raden Abdullah. Wanodya ingkang dados dauping benjing ing dinten kiyamat tamtu wilujeng lan minggah swarga. Miyarsa punika Dewi Partimah Sami lajeng kasmarang, sampun kawan dasa dinten cegah dahar lawan guling. Kersanipun badhe nginggah-inggahi Raden Abdullah. Sang putrid sampun busana kairing dening ki Patih tuwin bala pepak, mbekta raja brana. Raden Abdullah mangke menggaha nampik badhe karoban ing raja brana punika.

Sampun dumugi negari Arab. Kendel ing sajawining kitha, ki patih kadawuhan sowan sang prabu, ngaturaken punapa ingkang dados karsanipun sang putrid. Sang Nata ngandika bilih ki Abdullah sampun karma. Unjukipun ki pati : “Sampun wiyahing priya, garwa kalih inggih patut, rabiya sekawan wenang, punapa malih putra tuwan sang apekik, dereng carem anggenipun karma”. Tumunten wonten mbok emban kalih dating. Utusan Dewi Partimah Sami, ngaturaken gambaripun sang putrid.

PUPUH II
S I N O M

mBok emban ngaturaken sembahipun sang putrid Sayidina, lan malih ngaturaken serat tuwin gambaripun Sang Dewi. Sang retna juwita suka lila dados cetinipun sang raja putra Abdullah. Sang prabu ngandika bilih ki Abdullah sampun karma kaliyan Dewi Aminah. Nanging yen putrid Partimah Sami mila asih sanget dhateng ki Abdullah, Sang prabu njurungi kersanipun sang putrid.

Sang raja putra sampun dipun ngendikani ingkang rama. Serat enggal kabikak. Sareng sampun periksa gambaripun lajeng kasmaran dhateng Sang Dewi. Ing galih emut ingkang garwa. Putrid kalih punika kados dene kembar ing warni, naming bedanipun Dewi Aminah langkung anteng.

Ki Abdullah badhe methukaken rawuhipun putrid Sayidina wonten ing pagelaran. Sang putrid mugi kersaa rawuh enjingipun, sasampunipun bedhug. Ki patih tuwin mbok emban kalih sampun nyembah nyuwun pamit. Ki Abdullah kondur dhateng kadipaten.

Kocapa Dewi Aminah lenggah dhampar emas. mBok emban kalih wonten ing ngarsanipun. Kagambaraken asrining petamanan tuwin tata rakiting pasareyan. mBok emban atur sembah nunten matur “ “Gusti kawula miring, raka panjenengan dalem dipun inggah-inggahi putrid saking Sayidina, awasta Partimah Sami, mbekta raja brana tuwin patih lan mantra bupati. Aluwung gusti carema. Pun bibi sanget rudatin. Lan kawula welas sanget dhateng raden Abdullah, ingkang tansah sare piyambak. Mangke manawi raka paduka rawuh, mbok inggih dipun petukaken”.

Dewi Aminah tindak dhateng pasareyan, nunten siaga, abusana. Yen sinawang kados widadari. Mangling-manglung wonten kori, ngajeng-ajeng rawuhipun ki Abdullah.

PUPUH III
DHANDHANGGULA

Raden Abdullah rawuh. Dewi Aminah mesem, sampun lega galihipun. Ingkang raka dipun ladosi.

Raden Abdullah lan garwanipun sampun lulut. Lenggah jajar tuwin ngandikan, prekawis putrid Partimah Sami. Dewi Aminah garwa sepuh, mugi kersa nglilanana. Sang Dewi ngandika : “Lahir batin atur kawula, sampun kuwatos. Senajan mundhut garwa sekawan, kawula jurungi”.

Raja Abdul Muntalib sampun ndhawuhi para pandhita supados njenengi dhaupipun Raden Abdullah lan putrid Partimah Sami. Sang Nata pengulunipun, para pandhita sahidipun. Sampun kathah raja pandhita ingkang rawuh, Abu Hurerah saking Madinah, Pandhita Hasyim, Kures, Pandhita Mekah, sedaya sampun pepak.

Emban kalih sampun wonten ing ngarsanipun Dewi Partimah Sami. Ngaturaken sedaya pangandikanipun sang nata. Sampun begjanipun putrid Sayidina. Dewi Aminah dereng lulut. Putrid Sayidina nunten siyaga, lajeng jengkar. Sampun dumugi alun-alun. Kendel ngandapipun waringin kurung, medhak saking jempana. Ki Abdullah tuwin putrid Partimah Sami sampun aben ajeng. Sang putrid boten samar mandeng Raden Abdullah. Nyawang saking ngandhap nunten manginggil, mangandhap malih. Raden Abdullah mila tuhu bagus. Sajagat boten wonten ingkang nandhingi. Nanging cahya nurbuat sampun boten wonten. Dewi Partimah Sami sampun uninga punapa ingkang dados sababipun icaling nurbuat.

Sang Dewi sanget dukanipun, dene Raden Abdullah mleca.

PUPUH IV
PANGKUR

Sang putrid Sayidina kathah ingkang karaos ing galih. Sampun keraya raya tindak dhateng nagari Arab, ingkang tebihipun lelampahan pitung wulan. Ingkang dipun peleng cahya nurbuat. Dumugi endon sampun boten wonten, sampun tumurun dhateng Dewi Aminah. Naming kantun atebah jaja. Boten kiyat nandhang brangta. Nunten minggah dhateng jempana. Sampun mundur sabalanipu. Gegancangan kondur dhateng pandhokanipun ing jawi kitha.

Raden Abdullah sampun boten emut purwaduksina. Pangandikanipun kados tiyang dleming. Kersanipun badhe nututi putrid Sayidina, nanging lajeng dawah kantaka. Kabekta dhateng nglebet pura. Raja wuragil, Dewi Kuranten ngrangkul sarwi nangisi, sambatipun melasasih. Ingkang ibu Dewi Janiyah ugi ngrangkul lan ngandika alon, murih ingkang putra emuta malih lan mupusa jer mila sanes dhaupipun. Dewi Aminah kekirangan punapa? Ayunipun boten wonten ingkang nandingi.

Sang nata Abdul Muntalib teksih pinarak ing setinggil, para pandhita tuwin patih Jumiril lan putra kalih wonten ing ngarsanipun. Raden Abas tuwin Raden Buntalib sami atur sembah nunten munjuk : “Kados pundi kersa Tuwan, prekawis putrid Sayidina. Nginggah-inggahi boten dumugi lajeng mutung. Badhe kawula cepeng, lajeng kaaturan kakang Abdullah. Yen balanipun boten suka, badhe kawula gepuk tumunten, ngantos ajur mumur”. Sang prabu ngandika : “Wis pupusen anakingsun. Lagi during jodhonira. Tandire Hyang Widi”. Para pandhita nunggil karsaning sang aji.

Putrid Sayidina sampun dumugi pondhokan, tedhak saking jempana, nunten nyungkemi pasarean. Tengah dalu ing salebeting kantaka miyarsa swanten : “Heh sang putrid Sayidina! Away rudatin. Lah iya sira antiya. Cahya nurbuat iku, besuk ana dadine. Dadi jalma lanang, warnane bagus. Kalah kang rama Abdullah. Reh jagat Tanana tandhing. Dadi utusane Hyang Agung. Dadi Nabi wekasan. Iku ta sira antiya. Wus pasthi dadi dhaupira besuk. Lah maneh sira Nini, bakal nuwuhake tedhak tumedhak sejarah. Lah taw is sira muliha”.

Sang putrid tansah rudatin ananging sampun boten duka. Yen sinawang warninipun nglayung. Ing mangke anteng pesaja, jatmika, ruruh wingit.

Ki patih tuwin emban sami nyembah. Unjukipun ki patih : “Gusti, Raden Abdullah badhe kawula amuk. Wadya bala Sayidina ngentosi dhawuh. Mugi kalilanana nggeba tumuli.

Sang retna mesem ngandika : “Sun trima ature bala mami. Ing mangke sun wus mupus. Nora niyat sikara. Mangsa borong karsaning Hyang Maha Luhur. Kang angganjar kang anyiksa. Kita derma angla,pahi. Hiya patih undangana! Sarupane agunf alit bala mami. Sun arsa mantuk marang Sayidina”.

Enjingipun putrid Sayidina kondur kadherekaken wadya balanipun tiyang ing Puser Bumi ingkang katilar sami ngungun, welas dhaateng raja putrid.

Ing margi sang putrid anteng aruruh, beda kaliyan kala rawuhipun ing negari Arab. Wanci salat sami kendel. Bakda salat sami nglajengaken lampahipun.

Kocapa, ki Abdullah wonten ing puri kaliyan garwanipun Dewi Aminah. Siyang dalu kajagi kawulanipun.

PUPUH V
M I J I L

Dewi Aminah saweg mbobot sawulan. Ing supena kapanggih tiyang enem, inggih punika Nabi Adam, ingkang ngendika : “Heh Aminah wetenganira benjing dadi panutaning jalma, agama kanga gung”. Kalih wulanipun ing supena kapanggih Nabi Idris. Mngandika malih putranipun benjing nama Muhammad, ingkang agung drajatipun. Tigang wulanipun kapanggih Nabi enem. Pangandikanipun bilih putranipun benjing kakung tuwin pitulunganipun, awit badhe mbedhah negari Mekah. Kawan wulanipun ing supena kapanggih Nabi Ibrahim. Pangandikanipun bilih putranipun kakung bagus ing warni, negaranipun agung. Gangsal wulanipun kapanggih Nabi Ismail ingkang ngandika bilih putranipun benjing dipun ajrihi tiyang kapir. Nem warsanipun kapanggih Nabi Musa. Pangandikanipun bilih putranipun benjing wasta Muhammad. Derajadipun ngungkuli nabi sedaya. Pitung wulanipun kapanggih Nabi Dawud. Pangandikanipun, ing benjing putranipun jumeneng ratu chalipah agung. Wolung wulanipun kapanggih Nabi Sulaeman. Pangandikanipun bilih putranipun benjing dados nabi akir jaman, nabi panutup. Sang dewi sampun mbobot sangang wulan. Ing supena kapanggih Nabi enem, inggih punika Nabi Isa. Putranipun ing benjing dados ahli agami agung, alusing budi, hidayat kabegjan.

Sampun wancinipun sang dewi mbabar putra. Jabrael tuwin sakathahing widadari sami tumurun saking swarga sami tetulung. Ugi boten kantun Dewi Asiyah garwanipun raja Pirngon tuwin Dewi Maryam. Jabang bayi sinambut lajeng dipun sirami mawi toya zamzam, lajeng dipun lisahi mawi lisah saking swargi. Nunten dipun gedhong.

Sasampunipun mbabar putra, Dewi Aminah nunten seda. Seda suci, lahir lawan batin. Gumirah swantening tiyang ing kedhaton. Raden Abdullah boten saged ngendika, naming mriksani layon kemawon. Kathah ingkang kagalih. Sanget welasipun mriksani ingkang putra. Ki Abdullah dhawah boten emut. Dipun rangkul ingkang ibu tuwin ingkang rayi Dewi Kuranten.

Wonten gara-gara. Surya growing, grahana wulan, lindu. Punika rikalanipun ki Ahmad lahir, ing wulan Mulud, tanggal kaping kalih welas enjing, dinten Senen Pon, taun Dal, mangsa ketiga wuku Sinta.

Dewi Aminah sampun kasarekaken. Ki Abdullah tindak dhateng wana, sanget sungkawa. Kathah-kathah ingkang kagalih. Kemutan Dewi Partimah Sami ingkang kondur dhateng negarinipun. Lajeng sampun mupus. Sapunika katilar garwanipun. Jabang bayi boten gadhah ibu. Badan sanget cilaka.

PUPUH VI
D U R M A

Sang nata pinarak wonten ing sitinggil. Sineba punggawa mantra, para satriya, lan para bupati. Ingkang wonten ing ngajeng patih Jumiril tuwin kalih Raden Arya Abas lan Buntalib. Sri Narendra kemengan semu duka. Yen sanesa raja temtu sampun lolos ing wanci dalu. Laruging duka dhateng jabang bayi, ingkang wayah. Punika lare benter. Manawi teksih ing puri naming badhe damel welak kemawon tuwin nyangari negari.

Ki Buntalib dipun utus mbucal jabang bayi ing wana Pirangon.

Ki Ahmad dipun pundhut lajeng dipun selehaken ing kendhaga emas. Gandanipun angambar. Angkatipun ing wanci dalu, boten wonten ingkang sumerep. Kandhaga dipun panggul punggawa. Lampahipun sampun kalih wulan. Sareng sampun dumugi ing tengah wana Pirangon, kendhaga kaselehaken alon-alon. Ki Buntalib senggruk-senggruk, boten tega nilar kepenakanipun. Ujaripun : “Wus kariha bendara ana ing wana. Saka abote printahe eyangira gusti! Sun tetedha bendara oleha rahmat pitulunging Hyang Widi”.

Arya Buntalib sampun kesah dhateng Puser Bumi.

Ki Ahmad kantun wonten ing wana. Yen siang grahana surya, yen dalu graham wulan. Lindhu kaping pitu sadinten. Seganten rob. Kajeng ageng kathah ingkang rebah. Sasampunipun gara-gara punika wana nunten malih dados padhang nerawang siang dalu. Wana Pirangon mantun singit. Lelembat, berkasakan, sedaya sami ajrih asih lan rumeksa sang pekik, ewon, leksan malaekat awerni peksi endah sami rumeksa ki Ahmad.

Tiyang dhusun ingkang gegriya wonen tepining wana sami mlebet wana. Saya dangu, saya kathah tiyang Pirangon ingkang sami dhaateng sami tugur rinten dalu. Saking sawabipun jabang bayi ingkang sakit sami saras. Kendhaga lajeng dipun bekta dhateng dhusun Bandar. Tiyang sadhusun sami bingah, sami atur-atur rajabrna, tuwin ngawula dhateng ki Ahmad.

PUPUH VII
ASMARADANA

Raja Pirangon sampun miyarsa prekawis ki Ahmad. Patih Bidengah lajeng kadhawuhan mendhet jabang bayi. Sampun dumugi dhusun Bandar. Ki Ahmad kapendhet lajeng kaaturaken sang katong. Sang nata nuju sineba. Pepak para bupati, miwah para sentana, punggawa mantra, lan para raja. Sri bupati angandika : “Heh Patih, ki Jaka Ahmad, sun karya anak. Away dupeh temunira. Besuk yen gedhe nggentenana jumenenga ing Pirangon. Ingsun megawan kewala”.

Ki Ahmad wonten ing pura, rineksa kawula estri, rabining para raja bupati tuwin satriya. Cahya nurbuat wonten nggilipun jabang bayi. Madhangi sakitha. Jalu estri suka bingah.

Kocapa Raden Abdullah tindhak sapurug-purugipun. Kendhel ing tepining samudra ing dhepokipun nabi Adam. Wnaci tengah dalu miyarsa swanten : “Heh Abdullah. Lah pupusen, wus takdire, patine Dewi Aminah. Muliha sira den age. Kukupen anakira, awit wus binucal, ingaran panas. Neng alas Pirangon ta mangke. Tempuhana ramanira, ulihe anakira. Lah payo muliha gupuh”.

Raden Abdullah kondur semu duka. Sri Nata pinarak wonten ing nglebet kedhaton. Dewi Kuranten muwun wonten ing ngarsanipun. Sambatipun sang dewi : “Kaniaya rama prabu. Wayahe teka den bucal. Yen kakang Abdullah prapti, takon anak Tanana. Jeng rama prabu kados pundi?”. Sang nata kendel kemawon, boten antawis dangu ki Abdullah rawuh, nyembah nunten nyuwun priksa, wonten pundi ki Ahmad sapunika. Arya Buntalib kadhawuhan mendhet kepenekanipun ingkang wonten wana Pirangon. Raden Abas tut wingking.

Kocapa Raden Hazah ingkang kesah ngaji sampun mantuk. Rama ibu suka bingah. Sampun dipun ngendikani prekawis ki Ahmad. Raden Hamzah matur badhe nututi kakang Abas tuwin Buntalib.

Arya Abas lan Buntalib siyang dalu mlampah. Kendelipun naming manawi badhe salat. Dumugi ing wana, ki Ahmad sampun boten wonten.

Ki Ahmad wonten ing nglebet pura. Kareksa kawula estri kalih atus. Wadya bala ageng alit boten wonten ingkang wonten ing griya. Sedaya tugur siyang dalu. Ingkang dipun pitaya sang prabu kadhawuhan nggula wentah ndadah tuwin ndulang inggih punika ni Sasah. Rumiyin putrid boyongan saking negari Berdange. Ing mangke mlarat sanget tur sampun sepuh. Ki Ahmad rinengkuh putra. Sampun takdiring Hyang Agung, Dewi Sasah pulih prawan malih. Saben enjing wuwung siram, bebengkung lan wewedhak, apupur lan pilis inggun, jejampi lan wewejah, kados tiyang mentas gadhah lare sapisanan. Ki Ahmad pinangku alon lajeng sinesepan, nanging boten kersa. Dipun dulang ugi boten kersa.

Kocapa ki Abas lan Buntalib sampun wonten ing jawi pura. Ki Abas tengga wonten jawi pager banon. Ki Buntalib masang sirep lajeng mlebet. Ki Ahmad kapangke Dewi Sasah. Sang Dyah sare lenggah, sesendhen bantal susun. Ki Buntalib enggal medhet kepenakipun, kabopong lajeng dipun bekta medal, lajeng mangkat sareng kaliyan Abas.

PUPUH VIII
P A N G K U R

DEWI SASAH sareng wungu jabang bayi sampun boten wonten lajeng jerit, nunten kantaka. Dangu boten emut. Sampun kaaturaken sang prabu. Sanget dukanipun. Ki patih Bidengah tuwin wadya bala sami bidhal madosi Ki Ahmad.

Ki Abas tuwin Buntalib sami kendel ing ngandhaping wringin ageng. Ki Ahmad kapangku paman Buntalib. Ki Abas manahipun kuwatos. Ki Abas ing ngajeng mbopong lare, ki Buntalib ingkang badhe mabeni. Bala kapir sampun katingal, swantenipun geger gumuruh. Sami nututi, beluk-beluk aken wangsul. Ki Abas mlajeng, ki Buntalib kendel noleh. Kawula kapir celuk-celuk : “Wonten santri, lah mandega! Wani-wani nyolonmg putrane ratu. Yen sira ayoni urip, ulungna den aglis”. Ki Buntalib sumaur kaliyan mlampah : “Wong Puserbumi, ingsun arane Buntalib. Sira njaluk raja putra. Heh wong kapir ora kena, yen Buntalib isip urip”. Wonten mantra wolu ingkang nunten ngebyuki. Buntalib narik duwung. Wonten ingkang nyurung, nyuduk mawi tumbak saking wingking. Wonten ingkang medhang, nanging Buntalib boten pasha. Mantra wolu sedaya angemasi. Ki patih Bidengah tuwin balanipun dhateng, lajeng ambyuk. Buntalib karoban lajeng mlajeng nututi ki Abas. Sampun serap surya. Raden kalih sami singidan wonten ngandhaping kajeng kepuh. Ki Abas sampun telas manahipun awit temtu bade kacepeng. Ki Buntalib sampun pasrah ing Hyang Widi, lajeng mlampah.

Ki Hamzah kapanggih raka kalih ing margi. Saking katebihan dipun kinten kawula Pirangon ingkang ngadhang. Sareng sampun celak katingal cettha lajeng sami rerangkulan. Dipun criyosi sedaya lelampahanipun. Ki Abas bisik-bisik dhateng Hamzah :”Musuh kapir ambilaheni. Aluwung adhi mulih marang Puserbumi nggawa raja putra”. Ki Hamzah mendel kemawon. Raja putra sinambut, kinuswa-kuswa, pinangku ingaras awanti-wanti, kinudang-kudang : “Man Abas tyase satengu. Mangsa padhaa man Hamzah!” Ki Abas lajeng mantuk mbekta ki Ahmad. Ki Hamzah tuwin Buntalib mengsah bala kapir, kalih-kalihipun boten sami pasha ing dedamel. Ki patih Bidengah tuwin raja sekawan sampun ngemasi. Tiyang Pirangon sepalihipun sami mbalik, lajeng dados Islam. Raja Pirangon miyarsa lajeng badhe methukaken Raden Hamzah. Sang nata ngikal  gada, ki Hamzah ginada kaping tiga, boten ebah. Sang prabu enggal cinandhak, ingkang tengen nagger pedhang ingkang kiwa nyepeng kala menjing ngantos mlirik. Sang nata nunten atur tobat, dipun culaken. Raja Pirangon sabalanipun sami dados Islam.

PUPUH IX
DHANDHANGGULA

Raden Hamzah ngendika dhateng raja Pirangon supados sapunika ngereh negari Pirangon malih. Benjing menawi Ki Ahmad sampun jumeneng nata nunten sebaa. Wonten malih welingipun, Dewi Sasah mugi dipun asihi.

Raden Hamzah tuwin Buntalib sami bidhal, kairing kawula Pirangon. Sampun kepanggih kaliyan Ki Abas. Ki Hamzah dhawuh supados wana Pirangon dipun bubak, kadamel sabin. Prenahipun kandhaga rumiyin dipun damel Bandar. Kawula Pirangon tuwin para raja sami ngrosani pambukakipun. Sareng sampun wonten satengah wulan, Ki Ahmad tuwin paman tiga lajeng bidhal dhateng Puserbumi. Raja Pirangon tuwin para raja ngaturaken inten, mirah kalih pethi pratandha sampun nganut agmi Islam.

Raja Muntalib tuwin Raden Abdullah pinarak wonten ing pagelaran. Ki Ahmad sampun katur sang prabu, lajeng dipun pangku. Ki Abdullah gentos mangku ingkang putra. Arya Buntalib ngaturaken sedaya ingkang kalampahan.

Dewi Janiyah bingah kepanggih ingkang putra Raden Hamzah ingkang perwira, mungkasi kardi. Dipun bujuk ingkang ibu, supados enggal karma, nangging lenggana.

Sareng sampun kalih wulan tunggil kaliyan rama ibu, Ki Hamzah nyuwun pamit badhe kesah angaji. Dipun gendholi meksa kesah.

PUPUH X
M  I  J  I  L

Ki Ahmad wonten puri, cahyanipun mencorong. Ni Kuranten ingkang ngreksa kepenakanipun. Sampun yuswa pitung wulan, wancinipun liningling. Ki Ahmad pinangku, kinuswa-kuswa, Ni Kuranten ingkang waunipun tuli, guwing, gingsul, wungkuk dumadakan saras sedaya cacadipun. Jajanipun Ki Ahmad dipun arasi. Grananipun ingkang waunipun pesek mantun angrungih. Kawula estri ingkang ngreksa wanodya pipilihan, kathahipun satus kawandasa. Sadaya sami ajrih asih.

PUPUH XI
DHANDHANGGULA

Sareng Ki Ahmad sampun saged jumeneng, ugi tumunten lajeng saged salat.

Kala Ki Ahmad lair kasarengan lairipun lare pitung dasa. Sedaya jaler tur bagus-bagus.

Ki Ahmad sampun rumaja putra, kagung eyang tuwin ramanipun. Dipun paring kanca kawandasa. Inggih punika pilihan saking lare pitung dasa wau. Gangsal ingkang dados pramugari, inggih punika Bubakar, Utman, Ali, Kusumaji. Kusumaji punika awon manahipun, mila lajeng dipun tundhung. Sanesipun sampun Islam sedaya.

Karemenanipun Ki Ahmad angen menda, sesarengan kalih kancanipun. Wanci mahrib sami mantuk. Ki Ahmad saya dangu saya tebih anggenipun anegen menda, ngantos dumugi ing wana. Sampun pinten-pinten wulan ical boten kapanggih. Ingkang eyang tuwin rama sampun sami mupus. Boten antawis dangu sang prabu tuwin ingkang garwa sami seda, kasarekaken ing Madinah.

Sineksen ing para pandhita negari Puserbumi binage dening Ki Abas. Negari dipun para sekawan, kalih duman kangge Raden Abdullah ingkang badhe jumeneng natal an ngukup sadherek estri Dewi Kuranten. Ingkang kalih duman kangge Ki Abas tuwin Buntalib. Ki Hamzah boten kaduman, mergi kesah tapa brata lan dinugi boten kersa. Para pandhita emeng galihipun. Ki Abdullah mendel kemawon, pambagening negari magel.

Ki Hamzah sampun miring bab sedanipun rama tuwin ibu. Enggal-enggal kondur, pitung dinten pitung dalu nyungkemi pasareyanipun rama ibu. Sasampunipun lajeng tindak dhateng sitinggil. Ing ngriku sampun pepak para pandhita, mantra bupati. Raka katiga lenggah ing ngajeng. Ki Hamzah semu duka, nunten ngliga pedhang lajeng ngandika bilih Ki Abdullah mardika. Ki Abas tuwin Buntalib manawi badhe nedha negari, badhe kasukanan negari Julrah, lan negari Kupah. Ki Hamzah ingkang badhe jumeneng nata. Ki Abas tuwin Buntalib nedha mardika. Para pandhita sami lega manahipun. Ki hamzah sampun jumeneng nata.

Kocapa Ki Ahmad wonten ing wana kalunta-lunta lampahipun, sampun dumugi lambunging redi. Tansah nyebut asmaning Pangeran. Malaekat Jabrael tumurun awerni peksi johan. Ki Ahmad dipun samber, dipun bekta dating pucuking redi, nunten dipun tilar. Marginipun rumpil sanget, Ki Ahmad ngantos meh dhawah. Enggal nyandhak panjalin ingkang wonten ing ngriku.

Kocapa Kusumaji rikala katundhung lajeng tapa wonten ing redi. Nggentur tapanipun, sampun ngraga suksma. Sumerep Ki ahmad badhe dhawah enggal nulungi. Ki Ahmad noleh, ing batos uninga, bilih Kusumaji benjing badhe jumeneng nata wonten ing tanah Jawa ing Mehangkamulan, manut sarengatipun Kanjeng Nabi Muhammad.

Ki Ahmad nglajengaken lampahipun, kapanggih kaliyan malaekat Jabarael. Jajanipun Ki ahmad dipun bikak dipun iseni serat tigang dasa jus. Inggih punika purwaning kor’an. Jaja dipun usapi, lajeng pulih malih. Kusumaji ingkang sumerep sedaya wau lajeng enggal-enggal mlajeng. Jabrael boten nyumerepi. Ki Ahmad kabekta dhateng bumi suci ingkang kawastanan baitullah. Ingkang yasa rumiyin inggih punika Nabi Ibrahim tuwin ingkang putra Nabi Ismail. Margi boten dipun upakara samangke katingalipun kados wana trataban.

Ahmad lan Jabarael sami lenggah jejer. Jabarael ngendika manawi dipun utus, kadhawuhan marasi, mumpung wulan Hijah. Ki Ahmad inggih kersa, nanging badhe rerembagan rumiyin bab kawruh. Jabarael kapurih ngawon kemawon, awit Ki Ahmad langkung langkung sepuh. Jabarael rumaos langkung sepuh, manawi Ki Ahmad mila langkung sepuh, mugi kersaa mastani sedaya punapa-punapa ingkang wonten ing wiwitan, tengahan tuwin ingkang pungkasan, tuwin mastani nabi sedaya.

Ingkang wiwitan inggihp[unika lintang  johar awal, lan cahya nurbuwat. Panggenanipun wonten ing kandil. Loh kalam boten wonten. Kandhil gumantung tanpa canthelan. Ingkang tengahan swarga lan neraka. Ingkang pungkasan bumi langit surya wulan lintang. Alam donya saisinpun, Loh kalam ingkang nyawabi. Wonten jalu estri pinunjuk dados retuning swarga. Nunten sami nerak angger-angger nedha who kuldi, dinukan katndhung dhateng donya. Ingkang wiwitan Nabi adam, ingkang wekasan Nabi Muhammad. Wonten satus kawan likur ewu nabi. Ingkang katurunan sarengat wonten nenem, inggih punika, Nabi adam, Nabi Enuh, Nabi Ibrahim, Nabi Musa, Nabi Ngisa, Nabi Muhammad. Wonten satus sekawan kitab ingkang katurunaken. Nabi Adam tampi sedasa, Nabi Sis skeet, Nabi Idris tigang dasa, Nabi Ibrahim sedasa, Nabi Musa kadawahan Toret, Nabi Ngisa Injil, Nabi Dawud Jabur, dene Nabi Muhammad kadhawahan Kor’an.

Lintang johal awl sapunika wonten pundi? Jabarael mendel kemawon boten sumerep. Ki Ahmad ngendika punpa ingkang wonten nglebet jajanipun. Jabarael mandeng jajanipun Ki Ahmad, lajeng sumerep lintang johal awal, nunten sujud. Sampun boten rumaos langkung sepuh. Ki Ahmad ngendika menawi kersa dipun parasi, ananging boten kagungan kopyah. Jabarael enggal nyuwun pamit nunten musna.

PUPUH XII
ASMARADANA

Jabarael sampun wonten ing ngarsanipun Hyang Widhi lan sampun matur bilih kekasih Muhammad boten gadhah kopyah. Jabrael kadhawuhan mendhet ron kastuba ingkang sae saking swarga, minangka kopyah. Punapa malih kekasih Muhammad kaparengaken rabi widadari sakethi. Kawenangaken mi’raj dhateng swarga, nitih burak. Lan sinten ingkang mendhet remanipun, ing donya lan ngahirat angsal rahmat. Dosanipun badhe kaapunten, halal dhateng swarga, haram dhateng naraka. Para widadari sedaya supados mendhet rema. Saben wulan Hijah kekasih Muhammad kadhawuhan paras.

Kocapa lare kawandasa, kancanipun Ki Ahmad, tuwin Bubakar, Umar, Utman, Ali, sedaya sami madosi Ki ahmad ing wana tuwin redi. Jabrael enggal aken dhateng peksi garudha ingkang angengipun saredi, supados tetulung. Swiwinipun dipun beber, ngrepak lare kawan dasa. Sareng sampun nglempak lajeng dipun giring dhateng Mekah.

Ki Ahmad lenggah wonten serambi ka’bah saweg pitekur. Dumadakan lare kawandasa sami dhateng lajeng sami ngujung. Bubakar, Umar, Utman, Ali makaten ugi.

Anuju malam Jumengah Jabarael tedhak saking swarga. Punapa ingkang sampun wenang nggadhuh telaga Kalkotar. Yen pinuju wulan Hijah Ki Ahmad kadhawuhan dhateng redi Arpat lan wajib salat pardu Jum’at. Tiyangipun wajib kawandasa. Manawi Ki Ahmad benjing sampun karma, yen wulan Ramedan dipun dhawuhi tapa ing guwa. Malem selikuripun supados ngungak dhateng jawi. Ki Ahmad ndheku mirengaken sabdaning Hyang Widhi.

Jabarael dipun utus malih, nyuwun priksa namaning rema. Pangandikanipun Ki Ahmad wonten kawan werni. Inggih punika cemeng, pethak, abrit, tuwin jene. Cemeng punika raos langgeng ing datullah. Pethak raos sucinipun. Abrit raos ingkang jinatenan. Jene raos ingkang mawi cahya. Jabarael ngakeni bilih Ki Ahmad langkung waskita.

Gancanging carios, Ki Ahmad sampun pinarasan, Widadari sadaya sami mendhet rema jaler. Saking kathahipun widadari ngantos wonten ingkang boten kaduman. Jabarael tuwin widadari sampun sami musna, boten wonten tiyang ingkang sumerep. Ki Ahmad sampun pinarasan kairing sahabatipun. Ingkang sami sumerep sami gumun, dene Ki Ahmad ngagem kuluk bathokan ijem. Tiyang Kures sami dongong. Batosipun : “Tan ginggang dadi sri nata”. @@@

– o O o –

BASUKARNA


Titahing dewa kang pantes dadi tuladha…

Nadyan amung anak kusir

Nanging jiwane satriya…

Sejatine putraning Dewa kang nguwasani padhanging Jagad raya

Awit saka kuwasane Brahmana mijil saka Karna

Sawijining manungsa kang lahir tanpa dikarepake

Tanpa rasa tresna…..

Kaanggep memala tumraping negara

Dhuh Dewa dewa…..

Kali Suci dadi seksi

Anggone nyambung nyawa bisane slamet tumekeng dewasa

Dadya pithataning jalma kang ngandhemi bumi pertiwi

Ora lali marang Ratu Gusti Kang wus nate hangayomi

Marang martabate kawisudha dadi adipati

Nalika netepi dharmaning senopati

Perang tandhing lan kadang pribadi

Gugur  madyaning Perang agung Barathayuda

Sampurna dening panengah pandhawa…

Tuladhaning Satriyatama…

Asmane kaserat ing layang Tripama…


Adipati Karna

Kiriman dari :
pakshe rukmawati
pakshe.rukmawati@gmail.com

SERAT MURSADA


PUPUH I
KASMARAN (ASMARADANA)

  1. ||Wiwitane mung tinulis | ing dinten saptu punika | nuju pahing pekenane | ing sasi rabiulawal | ping tiga tanggalira | tahun edal punika wayahipun | pukul sanga||
  2. ||Wuku mandasiya singgih | titimasa katiga ika | saat Israil tareka | ana dene kang anerat | kiyahi agi ingkang nama pernah | kangpung Meranggon wismanipun | pinggir kulun geriyanira||
  3. ||Percikane kang anulis | miwah anom miwah tuwa | den agung pangapurane | kang maca miwah miharsa | den sami angweruhana | wong tuwa kang dadi furu | tersilane aneng denya||
  4. ||Padha ajiya tata lan titi | wekasane kang anurat | prayogane wong kanga nom | kang bakti maring wong tuwa | si biyang | kelawan bapak | ping tiga kelawan guru | kaping pat lawan mara tuwa||
  5. ||Anane ala lan becik | pan saking tata kerama | yen andhap asor tandhuke | kasebut maring wong kathah | kang becik aneng dunya | tata kerama ingkang luhur | iku sira ilingana||
  6. ||Senadyan pinterangngaji | den senggerang maring wong tuwa | iku lungguhing wiring | pan terus ujaring hokum | ing kitab kelawan qur’an||
  7. ||Yen sira eling puniki | baktine maring wong tuwa | pasthi selamat saparane | ing dunya tekeng akherat | iku sira imanena | katerima maring Yang Agung | pinaringan sandhang pangan||
  8. ||Yen wis weruh tata lan titi | terusena kabangkiten nira | sibarang gawe wong anom | kapintera aneng dunya | takona ing wong tuwa | aja tungkur mangan turu | yen sira kepingin mulaya||
  9. ||Kangaran ilmu sejati | tukokena guru kang nyata | mumpung sira masih anom | tan wurung wekasan tuwa | yen tuwa pejah | kang eling hokum puniku | mangsa aweta aneng dunya||
  10. ||Kang gemet sira mulati | sarta lan jatine tapa | kang katerima maring Yang Manon | ing dunya tepking akherat | iku sira kaweruhana | jatine tapa lan ilmu | pan iku tan kena pisah||
  11. ||Jenenge kalmia kalih | iku sira kaweruhana | iman kelawan taugid | lan jenenge ing ma’rifat | wujud tunggal rasa | tunggal ing papan kelawan | wuwuske purna lawan wisesa||
  12. ||Wonten sabda kang linuwih | ucape para pandhita | rasakena sarasane | si pincang ngidering jagad | si picek amilang lintang | wong ngongsu pekulan banyu | ngamek geni dedamaran||
  13. ||Si cebol anggayuh langit | werangka manjing curiga | rondha alas merambah ing pari | sawung keluruh tengah segara | kuda ngerab ing pandengan | si bisu amegat padu | tampake kuntul ngelayang||
  14. ||Siti pinenda ning bumi | banyu kelem sajroning toya | perawan ayu rupane | tan pisah lawan wong lanang | randha during peputera | takokena maring guru welanjar during kerama||
  15. ||Wonten papan tanpa tulis | sekar tunjung tanpa telaga | yaiku padha tunggale | pan pisah kang purnama | bahita amomot segara | jukung layar wonten ing gunung | pedhate ambah segara||
  16. ||Kang ngawas sabda puniki | sira kaliru tanpa | terusana sajatine | sewu siji kang uninga | wong tuwa rasa puniki | pan akeh padha kaliru | katungkul turu lan pangan||
  17. ||Margane ana wong mukti | pernyata wijiling tapa | kang nemon mesu ragane | tan etang sandhang lan pangan | mulane sira katerima | tulise tangan kang bagus | mujur terus sukunira||
  18. ||Sing sapa wani periyatin | diwek anom kang si tuwa | pasthi yen mumbul derajate | den sembah sesamanira | jum setan perayangan | sedaya pan sami sujud | wedi asih maring sira||
  19. ||Tur pinaringan mandi | maring pangeran kang mulya | tur iku gedhe walahe | sawabe saking atapa | mikane pinaringan | tulise tangan kang bagus | mujur terus sukunira||
  20. ||Kang seweneh wong angurip | kesamekan penggawe dunya | kapingin sugih ragane | wekasan saya melarat | sabarang den gayuh tuna | den cupet maring Yang Agung | sejatine kurang tapa||
  21. ||Jaluk sugih saya miskin | jaluk enak nemu mlarat | jatine kurang lakune | minta suwarga nemu neraka | sejatine kurang nedha | luhur dadi kejebur | nedha gesang saya ilang||
  22. ||Papesthane nira Yang Widi | langkung tan kena owah | amasthi maring kawulane | tinulis ing tangan nira | kang becik lawan kanga lo | kang andhap lawan kang luhur | wus pinasthi aneng tangan||
  23. ||Menusa kang pinasthi becik | wiwitane saking atapa | amesu maring ragane | tan etang sandhang lan pangan | milane pinaringan | tulisi tangan kang bagus | mujur terus suku niro||
  24. ||Yen ora kalaku mertapi | manusa ora pinaringan | tulisi tangan kang bagus | gambare alit tareka | iku sira elingaa | yen nyata sira manusa pan | tapa kang aweh luhur | ing dunya tekeng aherat||
  25. ||Kiyahi kang anulis | padha sira rasa kena | kang tuwa lawan kanga nom | yen luput ginawe apa | papundhini kang anurat||
  26. ||Anging ta depan kumbin | maring keyahi kang anurat | kang ngarang jati tah mangku | bedha lan kang latha | winedharan ing nulis | papundhine wong dadi guru | wit panjer jatine rasa||
  27. ||Wis putus keyahi kang anuturi | lakune wong alam dunya | kang tuwa lawan kanga nom | padha sira imanena | pituduhe guru kang nyata | yen sira ton eling iku | pasthi celaka aneng dunya||
  28. ||Wonten kang kocapa malih | babate Ratu ing saberang | pan ning Ngerum negarane | pan Ratu dadi pusaka | marintah jagad ing rat | jejulukira Sang Prabu Raja Bait Al Mukodash||
  29. ||Ing saberang tan ana wani | mala Ratu kisusaya | sarupane para katong | pan padha anut sedaya | ing saberang lan tanah Jawa | sumujud maring sang Prabu | atur puteri kumawula||
  30. ||Ingkang kinariya pepate | dhumateng Sri Narapati | Ki Patih Peraja wastane | malah den aku sudara | ngesti yen tata karya | kebat jungkat tandangepun | yen ana karsaning Nata||
  31. Sang Nata miyos tinangkil | wedal salung dalem pura | asareng umeyang upacarane | wau cendhek punakawan | busur pedhang serampang | towak mipung lawan tuwul | pan sami sapul kencana||
  32. ||Kang kacum mas sawunggaling | kedang mas ardawalika | dinulu pating pancorong | warnane indah apelak | paying babat neng ngarsa | kaketer kumendhung kendhung | wus prapta ing pakelaran||
  33. ||Wus pepek kang para sangkil | jejel atap aneng ngarsa tanapi kang para katong | Bupati manca Negara | Ki Patih seba ing ngarsa | angendi kajeng Sang Prabu | lah Patih den poring ngarsa||
  34. ||Pan kathah kawula mami | data ana ingkang wenang | anampani ujaringwang | tan liyan ta jenengira | perkarane Gustinira | kaya apa awakmu | Ki Patih anuhu duka||
  35. ||Pan banget genira sakit | rahina wengi hataka | kang den amemung marune | Gustimu ingkang tuwa | iku kang duwe berahala | setan teka wong tuwanepun | kang saking Negara Melaka||
  36. ||Ola temen Dewi Sukarsih | gawe wira awakingwang | jahil marune kanga nom | ora sudi temen ingwang | arabi wong duwe setan | patih kasuwur kawulaning sung | tanapi kang para Nata||
  37. ||Yen lawan karep mami | sun pateni Gustimu kang tuwa | Ki Patih alon ature | adhuh angger Gustiningwang | kelangkung kawelas asra | yen istu karsa pakulun | singin sampun apeputra||
  38. ||Dereng kerantenan Gustimami | yen darbi kerama | ala sampe Nata angger | bilih ujar kegawayan | wanuhe yah karya pitenah | watekepun tiyang maruk | den superi kasihana dawak||
  39. ||Akathah ature Ki Patih | kadi paksi nemu wawahan | kadi gareng ardi ature | Sang Nata asru ngandika | lah patih sira menenga | ora wurung jeneng ingsun | mateni Gustimu ingkang tuwa||
  40. ||Sang Nata nulya nimbali maring lurah kajineman | Arya Cengkiling wastane | sadhatengira ing ngarsa | Sang Nata angandika | lah Arya sira sun utus | patenana Gusti kang tuwa||
  41. ||Kawaneng maring wana edir | kang adoh maring Negara | poma wekas ingwang | Ki Arya amit anembah | tumurun saking paseban | ciyak sekehe andulu | Manteri lawan para Nata||
  42. ||Pan lajeng malebet puri | lampahe Lurah Kajineman | tan mawi larapan mangko | kocapa Ratna Juwita | kang wonten dalem pura | kelangkung kawelas ayun | pan sampun den wesiasat||
  43. ||Datan pinaringan bukti | dhumateng Sri Naranata | den superi patine | milane den wesiasat | sagunge wong dalem pura | den undhangi sedayanepun | datan paduka peparing batoya||
  44. ||Sarupane kang para cethi | pan padha welas sedaya | ningali maring sang anom | anging wedi Sri Nalendra | yen peparinga dhahar | medhek angusapi eluh | sagunge kang para emban||
  45. ||Mas Ayu Dewi Sukarsi | tan esah ngusapi waspa | sarwi amangku puterane | kang ngaran Raden Mursada | wayah mnaksih sapiyan | warnane kelangkung bagus | tedhaki kusuma Nata||
  46. ||Kang abot rasane ati | kerane Ratna Juwita | amahoni wau puterane | adhuh anakingsun Mas Boko kari kawelas arsa | sun titipaken Yang Agung | yen ingsun tulus pelastra||
  47. ||Arya Cengkiling anulya perapti | Sang Ayu alon angucap | lah Arya teka ing kene | dengarina lakunira | malebu dalem pungkuran | baya dinutus Sang Prabu | ingutapaken maringwang||
  48. ||Alon ature Arya Cengkiling | inggih leres karsa Paduka | kinen mejahi sampeyan angger | Sang Ayu alon ngandika | sukur sewu yen mangkana | anging gawanen katingsun | kang adoh teka Negara nulya||
  49. ||Danhan Dewi Sukarsi | sarwi anggarwa punakawan | Massahut rekya rane | Masserut satunggalira | tan suwe nulya perapta | Sang Ayu nulya muwus | payu melu laku ingwang||
  50. ||Nyok embaten Gustimu bahe | lah payu malebeng wana | ana karsane sang katong | Massahud anulya tata | sarwi ngemban gustinira | Masserud anggendhang sangu | pan sarwi abekta toya||
  51. ||Dewi Sukarsih amuwus aris | lah biyung padha karya | kang tuwa lawan kanga nom | pan ingsun amit palastra | den sami lilaberana | sira ngeladeni maringsun | lilakena terusing nala||
  52. ||Para emban padha anangis | kanga nom lawan kang tuwa | aduh angger Gustiningwang | kelangkung kawelasarsa | kaningaya Sri Nalendra | mateni garwa kang sepuh | pisan tan duwe welas||@@@
  53. ||Kalingane seribu pati | artine para edan | anggunggung garwa kanga nom | tulungane maksih anyar | mengkana pangucapira | sanguine wong dalem agung padha nangis biyang||

PUPUH II
P A N G K U R

  1. ||Medal saking dalem pura | Dewi Sukarsi kelawan Arya Cengkiling | Massahut lawan Masserut | ingkang ngiring Gusnira | Arya Cengkiling pan dadi pangawalepun | dhasar nuju katiga ngarang | panase kepati||
  2. ||Anuju jati angarang | pepet sumbar panase anggegilar | awor baleduking awu | suku melethung sekacang | Dewi Sukarsi keringete kadi wong adus||
  3. ||Dupi teka tengahing wana | burun wana cingka sira ningali | mambu gandane Kusuma Ayu | kidang lawan menjangan | unta warak macan gogor | lawan senuk mapan sami ningsung ganda | melu ngiring dhateng sang puteri||
  4. ||Seksana sira tumingal | lajeng gurda satengahing wanaderi | pangahupane singa kelawan senuk | pan ageng tan ana madha | sampun kandhek lampahe Kusuma Ayu | alingging angandhaping gorda | kelawan Arya Cengkiling||
  5. ||Sang Ayu aseru ngandika | Ki Massahut sira ulatana warih | mapan ingsun arya nginum | wong roro sira lungaa | aja mulih lamun during oleh banyu | Massahut anulya kesah | Ki Masserut anut mudi||
  6. ||Saungkure punakawan | Dewi Sukarsi wuwuse amelas asih | mara puterane ingsun | mungpung lunga bocah ingwang | mila sun apusi jatinepun | aja ewuh jenengira | sira mateni jengmami||
  7. ||Anging sun mekas lan sira | Arya Cengkiling matur lawan Nerpati | lawan ingsun tulus lampus | utang lara nyahur lara | ana uga wewakesira Yang Agung | pan ningsun tan duwe dasa | tinereka dening Nerpati||
  8. ||Sarupane penggawa dunya | ana uga wewakesira Yang Widi | utang pati nyahur lampus | utang wiring nyahur wiring | poma timbulena wekasingsun | ingsun aserah maring Yang Sukma | anglakoni pakoning laki||
  9. ||Anulya ungalaken dhadha | kekembene ingkang dipun bukani | Arya Cengkiling narik duwung | adhuh angger Gustiningwang | katon rupane kelangkung kawelas ayun | luputa ing ila | kawula ngelakoni||
  10. ||Abote tiyang ngawula | pasthi kawula ngelampahi | yen wonten karsaning Ratu | Sang Ayu aseru angucap | iya bener lekasana awakingsun | aja suwe ingsun gesang | pan wis mathe awak mami||
  11. ||Arya Cemeng kewala | aningali dhumateng Dewi Sukarsi | semune tan tega nyudhuk | dhuwunge ngajung kewala | nangis aning ngarsane Sang Ayu | adangu nora tumiba | Arya Cengkiling sarwi anangis||
  12. ||Kang kiwa ngusapi waspa | punang asta kang tengen anyela keris | pijer angusaping eluh | sanayu ora seranten | den anteni Ki Arya tan sida nyuduk | serantan lamon matiya | ponang keris depun wabenyugi||
  13. ||Dhadhane ingkang katerajang | terus walikat matiya ingkang keheris | erahe medal anembur | ludira pethak kang medal | Arya Cengkiling pan kaget sira andulu | gegetun kaya mutiya | punang dhuwung pinecat agelis||
  14. ||Tan tega sira tumingal | Arya Cengkiling tan suwe anulya mulih | sedalan ngusaping eluh | kagugu ing polahira | Arya Cengkiling lestari genya lumaku | kocapa kang nadhang berana | Mas Ayu Dewi Sukarsi||
  15. ||Sesambate melasarsa | ingkang putera sarwi depun ambungi | adhuh anak Gustiningsun | wis nyawa sira kariya | wus pinasthi tan tutuk tinunggu ibu | sun titipaken Yang Sukma | den rekasaa sira kaki||
  16. ||Tan suwe weteranira | Ki Massahut Masserut anulya perapti | mapan sarwi mekul banyu | bekta gumbeng roro sewing | dupi teka Massahut kaget andulu | pikulan lajeng binuwang | sareng rangkul maring Gusthi||
  17. ||Adhuh angger Gustiningwang | nandhang berana kalangkung kawelasasih | Arya Cengkiling edan tahun | weruha lamung mengkana | Arya matini Gustiningsun | mangsa ingsun tilara kesah | pasthi sun bilani pati||
  18. ||Masserut sira karya | sun buruni si edan Arya Cengkiling | tututana delanggung | sun bet wedung dawo | lah karya Masserut amuwus | wus aja sira mengkana | Gustimu sapa ngerawati||
  19. ||Anulya kandhek ta sira | Ki Massahut Masserut angrangkul Gusti | Sang Ayu aseru amuwus | wis padha karya | Ki Masaahut ingsun titip anakingsun | kang gedhe kesabaranira | muga kenaa ginawe Gusti||
  20. ||Samarine amemekas | Dewi Sukarsi ngemasi pelaya | pati gandanya marebuk arum | ngegesi tengahing wana | sarta murub patine Kusuma Ayu | tandhane wadon katerima | rahi pethak tur awangi||
  21. ||Massahut ingkang winarna | lan Masserut sesambate amelasasih | tan waget kawula kantun | adhuh angger Gustiningsun | tega temen aninggal maring awakingsun | among dika bendara kawula | selawase sun tut wuri||
  22. ||Pan kathah sesambatira | Ki Masaahut Masserut angulung kuming | tangise amelang melang | kang wonten tengahing wana | langkung aseru tangisira Masserut | sarwi ngemban Gustinira | ora pegat depun bersihi||
  23. ||Wonten malih kang winarna | dhedhukuhan ing wanaderi | Kaki Nambi wastanepun | kelangkung malaratira | Kaki Nambi laminira adhedhukuh | isin wiring tunggal wong kathah | sandhangane pating seluwir||
  24. ||Lanang wadon gegambalan | Kaki kelangkung malaratneki | sebarang tinandur wurung | nandur kacang den terak walang | Kaki Nambi nandur bentul padha bunnur | nandur kapas den terak angsa | nandur pari padha mati||
  25. ||Mangan sore isuk ora | Kaki Nambi kelangkung melaratneki | nandur jagung padha wurung | sejatine kurang tapa | mulane mengkana kakeyan sega kelawan banyu | sugih utang ora adang | nandur uwis padha mati||
  26. ||Seksana bias miharsa | Kaki Nambi ngrungu swarane wong nangis | mirsa amelang | kang wonten tengahing wana | Kaki Nambi pan aseru denira muwus | baya apa abanira | kaya tangising jalmi||
  27. ||Bok Nambi kariya | tungguwa wisma cubi ingsun ningali | pan welas ingsun andulu | anulya malebing wana | Kaki Nambi kaserimpet ing ewat tungkul | anulya niba kajengkang | Kaki Nambi sesambate anangis||
  28. ||Gegamane caluk pothul | amuji singgah sininggah | burun wana aja parek lawaningsun | iya ingsun Sangyang Tunggal | gustimu bengenda Ali||
  29. ||Dupi perapta tengahing wana | wus kepanggih Masserut ingkang anangis | Ki Nambi aseru amuwus | baya iki wong apa | dene mati wong wados rupane ayu | Masserut aseru angucap | inggih punika gusti mami||
  30. ||Ratu kang duwe garwa | mati atas karsa Sang Aji | pan kawula nedha tulung | kiyahi dhateng dika | amber iki ing jisime Gustiningsun | Ki Nambi welas tumingal | yen mangkana dhisin iki||
  31. ||Lah payo sira gotonga | Ki Massahut sampun katong wong kekalih | Gustine ginotong sampun | Ki Nambi ngemban kang putera | gegancangan dupi perapta wismanepun | nyahi Nambi kewawak tumingal | kang putera depun tampani||
  32. ||Lajeng sira siniraman | Raden Mursada dhumateng Nyahi Nambi | kang ibu nulya ginubur | wisma binesikan | tinengeran tunggu watu | pan wurub saben jemah | katerima maring Yang Widi||
  33. ||Kocapa Raden Mursada | pinupuhan dhumateng nyahi Nambi | kelangkung gumatinepun | dene kepingin putera | sadinane malah den dusi ping pitu | tan kena benggang sakilan | dhumateng puterane bayi||
  34. ||Yen dupi sampun diwasa | rare Mursada | baguse Tanana tandhing | pan alus sariranepun | nyata yen terah kusuma | yen dinulu isemi cahya amancur | lir pendah sasi purnama | semune cahya nelahi||
  35. ||Pan lajeng melu tetegal | Raden Mursada kelawan punakawanneki | sebarang tinandur tulus | sato kewan datananan doyan | padhang rekasa rahina kelawan dalu | jagung kacang gubis kenthang | ketela temun seladhah seladeri||@@@
  36. ||Nyahi Nambi langkung bungah | dene apa tetanduran padha dadi | semangka ketela puhung | jagung pari tales sudhah | Kaki Nambi kelangkung bungahipun | sarta akeh wong dagang prapta | samiya ngoyang jagung pari||
  37. ||Lajeng kathah wong | melu tetegal padha kerasan | kapecut sandhang lan bukti | saking kanan kerinipun | sadine agung prapta | lama pan kantos tiyang sewu | kelangkung rejanira | saking murahe sandhang lan bukti||
  38. ||Pan sugih katemu tuwa | Nyahi Nambi tan kurang sandhang lan bukti | bejane kepanggih sepuh | mas selaka kerikilan | Kaki Nambi sarta akeh kawulanepun | berkate Raden Mursada | turune Sri Narapati||

PUPUH III
S I N O M

  1. ||Wus bosen denya sesawah | Mursada anulya mincing | dhumateng pinggir segara | pancinge wodang wesi  kuning | pan abot satus kati | pakane wedhus tetelu | kenure ebas kinarya | minangkepan lawan penjalin | angengira udakara sateriyan||
  2. ||Den uncalaken neng segara | Massahut cengeng ningali | Masserut aseru angucap | lumrahe Gusti wong mincing | kenure rami kinardi | Mursada lawan amuwus | dapur sun gawe tapa | anyegah turu lawan bukti | kapindune kapingin weruh Ratuning ngulam||
  3. ||Dupi kang punang pancing ika | dhumateng sang raja mina | adi agenge kagiri arga | kang simuruh toya jeladeri | ulami nedha pancing | jumegur suwaranepun | wus kena sang raja mina||
  4. ||Masserut cengeng kewala | ningali ulam ageng neki | Mursada alon angucap | ngulatana wong medati pancing | Massahut nulya lumaku | ngedul bener lakunira | tan suwe nulya ningali | pan wong kalangkung medati ika||
  5. ||Massahut aseru angucap | dhumateng wong medati | lajeng dika paman kalang | dika gelem gentas pancing | andika kula buruhe | wong kaling malih amus | inggih purun kawula | yen gedhe buruhanneki | lajeng ginawa wong kalang sekancanira||
  6. ||Dupi teka pinggir segara | Mursada amuwus aris | lah suwawi paman kalang | dika entas pancing mami | dika kawula buruhi | wong kalang sira amuwus | inggih purun kewala | anging nedha buruhan dhingin | Raden Mursada miharsa pan lajeng duka||
  7. ||Semune tan ngandel sira | Mursada anulya mulih | ngambil riyal karsanira | Nyahi Nambi aningali | puterane nengguluk kampil | pan lajeng sira memisuh | si bangsat den gawe apa | nengguluk arta sakampil | baya sira dalan ana pinggir segara||
  8. ||Akathah celathunira | angsut maring puteraneki | tan kandhek Raden Mursada | dupi perapta pinggir jeladeri | den wihaken wong medhati | lajeng tinampanan sampun | wong kalang kelangkung bungah | wus tata sekancaneki | kelawan dasa gunggunge ingkang miharsa||

PUPUH IV
D U R M A

  1. ||Wus tinarik kang mahisa kawan dasa | pan sarwi anyuraki | lir pendah wong ngadu ayam | pan suka sakehing tumingal | kang simurub toya jeladeri | cingak sedaya | wong kaling sira ningali||
  2. ||Langkung aseru budine sang raja mina | toya beleduk maring langit | tibane lir udan | kantos ngasor during | kejungkat budine anggegilan | Raden Mursada | nenedha maring Yang Widi||
  3. ||Pan katerima panedhane Raden Mursada | Raja Mina anulya minggir | tan suwe nulya mentas | dawane sewu depa | agenge kejiwa ardi | sesik kencana | netrane kusuma adi||
  4. ||Raja pepitipun emas abang | sungute inten adi | pating kelebyar warnanira | pan gawok sekehe tumingal | pan kathah weliya nekani | padha apayang | tuwa anom jalu esteri||
  5. ||Raden Bagus kawula purun saleksa | saweneh ana ngundhaki | kawula purun kalih leksa | saweneh angucap | tingang lleksa kawula wani ulam dika | saweneh anna nguindhaki||
  6. ||Kawula purun anebas kapal leksa | saweneh ngundhaki | kawula pitung leksa | saweneh ana ngucapi | kewala arsa sakethi ulam dika | Mursada amuwus aris||
  7. ||sapinten paman weliya pengayang dika | kawula boten marengi | yen ndalah raja mina | kawula welas tumingal | raja mina amuwus aris | pan kadi jalma | pangucape amelas asih||
  8. ||Raden Bagus kawula sampiyan purak | kawula depun anteni | parandene para weliya | sedaya sampun perapta | tuwa anom jalu esteri | arsa numbas | dhumateng kawula gusti||
  9. ||Alon ngandika wau Raden Mursada | ora tega jeneng mami | amateni kelawan sira | wis mina sira muliya | dhateng tengah jeladeri | sarta uga | kang adi terimaneki||
  10. ||Raja Mina alon denira ngandika | sukur sewu dika gusti | yen bakti maring Pangeran | tan wegat males kawula | ngaku sudhara si nora wedi | maring dika | ing ngurip tumekeng pati||
  11. ||Jengandika dados sudara tuwa | kawula ingkang rayi | menawi ing benjing manggih karya | pituwin nyebrang segara | kawula dika timbale | lah pama Raden tumekas mami||
  12. ||Sampeyan jejek bumi ping tiga | pathing kawula yen perapti | yen wonten karsa dika | Mursada alon angucap | aja cidera maring mami | wis muliya | raja mina anulya amit||
  13. ||Raja Mina wus ambeyur tengah segara | jumegur suwaraneki | sagunge para welija | pan padha cingak sedaya | kocapa pan Nyahi Nambi | angrungu warta | mapan kathah kang aturi||
  14. ||Lawan Puterane yen oleh Ratune ulam | lkang sisik kencana adi | Nyahi Nambi langkung bungah | lajeng menyang pinggir segara | Kaki Nambi anut wuri | anggendhong sega | pan sarwi anyangking kendi||
  15. ||Sedalan denya ngalem putranira | bakal ingsun saya sugih | gegancangan lakunira | dupi perapta pinggir segara | kepanggih lan puteraneki | lajeng tetanya | adhuh anakingsun gusti||
  16. ||Sira kawarta yen oleh Ratuning ulam | kang sesik kencana adi | endi ta rupane baya | akeh kang tutur maringwang | Raden Mursada nahuri | inggih ta nyata | lamun antuk ulam adi||
  17. ||Nanging semangkin mantuk dhateng segara | kawula welas ningali | dhumateng sang raja mina | karena Ratuning ulam | Nyahi Nambi aseru aglis | sarwi ngujiwat | anake wong ngedan waring||
  18. ||Wis minggata tan sudi ngaku anak | sira iki beborose | akeh celathunira | wus bubar sakehe tumingal | Nyahi Nambi sampun mulih | sedalan misuhi puteraneki||
  19. ||Ki Massahut aseru denira angucapa | Nyahi Nambi tan weruh becik | wong ngerang kakiyan nujar | margane sugih ta sira | dene gustimami | wong ngerang edan | sun wedhung guluneki||
  20. ||Nyahi Nambi dupi teka tengahing wana | dipun terak udan angin | ketudhung kelawan kilap | genter panter leliweran | Kaki Nambi niba tangi | genti kalumah | wekasan karubuhan weringin||
  21. ||Lanang wodon Ki Nambi sampun pelastera | Raden Mursada ingkang winarna | pan sampun kesah ta sira | lawan punkawannira | anurut pinggir pasisir | lampahing Rahaden | kaselek kesaputing wengi||
  22. ||Raden Mursda anulya malebing guwa | lawan punakawaneki | sadalu aneng jeroning guwa | dupi wayah sirep jalma | wonten coba alang nekani | anggegilane ika | mapan kathah warnaneki||
  23. ||Datan suwe ana kelabang sabelarak | asareng kalajengking | ana kathah mekul bawang | ana kawangkang mekul kendhang | ana perkintel iwi | kebet diadang angerebat barik anyuling||
  24. ||Ki Massahut Masserut anggirap | keruntelan wong kekalih | sesambate amati kalap | akathah sesambatira | Mursada datan gumingsir | weruh yen sapa coba | sekeca denira dzikir||
  25. ||Datan suwe ana nedha belaka | cangkeme sarwi meringis | ilate murub kadi dammar | matone gilar | Massahut wedi ningali | dulahe biyang | tan wurung ingsun mati||
  26. ||Raden Mursada alon denya ngandika | atas karsa Yang Widi | lah payo panganen ingwang | tan wedi ingsun pelastera | yen sampun karsa Yang Widi | lajeng pan sirna | sawiji Tanana kari||
  27. ||Dupi sirna sekehing coba rencana | Massahut ingkang guwa | dupi lingsir tengah wengi | ana kang teka | ingkang aran banaspati||
  28. ||Gero tekane barik anungsang | siyunge sejarak sisih | rambute abang tur gimbal | matane gilar | suwarnane ngerak ngerik pan kasi gela | yen dinulu gegilane||
  29. ||Ki Massahut Masserut wedi tumingal | keruntalan wong kekalih | sesambate umati kalap | akathah sesambatira | Mursada datan gumingsir | weruh yen coba | sekeca denira dikir||
  30. ||Banaspati pan aseru denira ngucapi | tan wurung sun untal malang | denira sira kumawani | kebat metu | Mursada amuwus aris||
  31. ||Banaspati yen atas kersaning Yang Sukma | lah payo panganen mami | tan wedi ingsun pelastera | pan madhep maring Yang Sukma | sukur sewu untal mami | lah ta kebaten | banaspati aseru angling||
  32. ||Aja alok tan wurung sun untal sira | lajeng mangap banaspati | untunepun rangah | amangap wonten ning ngarsa | Mursada depun ubengi | kiri lan kanan Raden datan gumingsir||
  33. ||Banaspati kewahan denira anggodha | tan suwe anulya linggih | wonten ning ngarsa | nira Raden Mursada | banaspati alon ature | adhuh angger gustiningwang | tetep bakti maring Yang Widi||
  34. ||Sukur sewu tan gingsir lan awakingwang | purba kawula ngelampahi | utusane puteri ngajerak | kinen nyuba maring dika | yen lawan datan gumingsir | pasthi uga | sang puteri bakal nekani||
  35. ||Inggih punika Raden atur kawula | sampeyan lilani paminta | mantuk dhateng ngajerak | kantun amukti wibawa | lajeng mulus banaspati | nuli pan sirna | sekala tan kinanthi||
  36. ||Raden Mursada sekeca denira nendra | lawan punakawan neki | sedaya sami anendra | dupi wayah bedhug tiga | kepati denira aguling | Raden Mursada | dipun samber dhandhanggendhis||

PUPUH V
DHANDHANGGULA

  1. ||Wus sinigeg nggenira aguling | Raden Mursada | kocapa pulo ngajerak | sang puteri ayu warnane | gendera bari watanipun | apan dadi Ratuning Ejim | merintah ejim pitung yuta | tur sidiq bias mawur | tur sidiq paningalira | gendera sekar | pan weruh sadurunge pinanggih | kang putra Nabi Sulaiman||
  2. ||Warnane ayu linuwih | gendera sekar | sembada lan dedekira | gumilang gilang cahyane | eseme apahit madu | rima panjang baya minangsi | alise ananggal pisan | tenggelnya anglunging gandhung | lambene manggis karengat | gendera sekar | bathuke mila cendhani | wajahnya ngelari ing kambang||
  3. ||Wedanane nduren sajuwing | tan kumenyar | pundhake nraju emas | kadi nila gendhewa atani | yen tinimbang kaya putung | nyata lamun ayu linuwih | dhadha mangal gilan | pambayun dinulu | muruh kuninge kajiwa dammar | gendera sekar | pan dadi aboring wengi | bejane kang duwe kerama||
  4. ||Tengahira amatrem kengis | retina ayu | wentise pundhak sinungsang | akhemparan pepes damakane | lan dengya marbuk arum | wong lanang sira ningali | pan mngongoh pitung dina | kepincut kusuma ayu | lali anak lali bojonira | yen ta ningali kasmarga Gendrasari | sabuke udhar ora kerasa||
  5. ||Lajeng angrasuk busana adi | gendera sekar | tapihe gringsing wesi wayang | jingga tinepi kembene | pan sarwi pepilis wungu | ali mustikaning bumi | jumenenging sutru diwangga | sengkange papang mangungkung | panggu maniking toya | yen ngujiwat | kadi kilat barung lan thathit | nyata ayu utama||
  6. ||Pramilanipun winarni gendera sekar arsa angunggahana | maring Raden Mursda agi | kang jimat sampun kerasuk | nama kahwis | awan cumethi | kelambine ontokusuma | punika dala kantun | mari angrasuk ing busana | gendera sekar | lan suwe nulya lumaris angambah ing jumantara||
  7. ||Datan dangu anulya prapti | retna ayu malebet jeroning guwa | Raden kepanggih asare | Sang Ayu anulya lungguh | mapan sarwi sira ngujungi | pernahe linggih ngandhap | adangu denira alungguh | kang raka sinawang | wernanira | tuhu yen bagus linuwih | Sang Ayu saya kasmaran||
  8. ||Adangu denira angentosi | gendera sekar | esmu semune ora seranita | lajeng nyandhak jerinjine | dipun gandheng Raden bagus | semu kaget lajeng anglilir | dupi sira lenggaha | Raden angadu bagus | pan pandhang sajeraning guwo | kasunaran | kuninge sang raja puteri | Mursada ngendika||
  9. ||Sapa baya ta sira puniki | kumawani | nangeni ingsun anendra | kurang tata keramane | apa manungsa apa lelembut | apa jim lan widadari | dene teka cumanthaka | nangeni ingsun aturu | Gendrasarine alon ngendika | kakang bagus | sampun ndika kaduka ati | kula nedha sepura||
  10. ||Inggih kula kang nama Gendrasari | puteranipun | njeng Nabi Sulaiman | punika gusti wiyose | pulo ngajerak negaraningsun | pramilane kula prapti | semu semune nedhi tetamba | kasmaran maring wong bagus | wurung mati sida edan | awak kula | lamun tan dika tambani | bagus lelara kula||
  11. ||Raden Bagus amuwus aris | adhu wong ayu | kantun punapa awak ingwang | kadi kekiri upamane | tanpa bapa tanpa ibu | ingsun uga kawelas asih | anake mendang kebaratan | jatine kabeh sinawur | Sang Ayu mesem miharsi | gusti bagus | angalingi maring mami | kula sampun uninga||
  12. ||Pramilani kula prapti | angunggahi | karsa jengandika | kula uning leluhure | rama ndika karuhun | ibu ndika Dewi Sukarsi | tedhak saking nelaka | ibu ndika purbanipun | pinatenan tanpa dosa | ibu ndika denira Sri Narapati | dipun terka nduweni syetan||
  13. ||Sejatine kang anerka puniki | ibu ndika | kanga nom punika | Dewi Sundari wastane | kang matur dhateng Sang Prabu | rahina dalu api sakit | tanpa dhahar tanpa nendra | dadi ature ginunggung | rama ndika lajeng duka | animbali maring kajiman Arya Cengkiling | kinen mejahi ibu ndika||
  14. ||Raden Mursada amuwus aris | sarwi angrangkul anggaras pipi payudara | apahit madu | pangrumrume ngujiwat kusuma ayu | kadi kilat barung lan thathit | kumembyar sariranira lupa | kalindheyan thathit | kumembyar sariranira lupa | kalindheyan sih lulut | pinangku ora kuwalat gendera sekar | dipun raras wanti | lir bremara ngisep sekar||
  15. ||Genderasari amuwus aris  | kula aserah | wong bagus maring ndika | pan purba kula angger | nulya marasa den bagus | payudara kelawan pipi | wangine ingkang ganda | pan mulek sajeroning irung | sampun aserah jiwa raga | gendera sekar | tingkeb kang punang resmi | lir bermala ngisep sekar||
  16. ||Angeringik suwarane Gendrasari | sarwi nyangga semi sumbat pejah | pineksa dening rahaden | kadi sawung kena jalu | nyata lawan perawan suci | kantaka ing panggukingan | tur timur perawan kencur | sapa ndurat kantaka gendera sekar | keringet awar kesturi | lesu lumpa sariranira||
  17. ||Dupi tutuk nggenya pulang resmi | gendera sekar | matur maring kang raka | nedha sepura semune | dhuh gusti panutanipun ngurip tumekyeng pati | menawa wonten luput kula | nedha sepura ingsun | lupute tata kerama | sinten yagya angepura awak mami | lan liya karsa ndika||
  18. ||Raden Mursada amuwus aris | sarwi angrangkul | ngaras pipi lan payudara | apahit madu | pangerum erume | awar kuwasa jeneng ingsun | Pangeran uga kang Maha Suci | kang kuwasa ngapura | yen luput kalanipun | kula kenarya lantaran | sejatine | pawestri bekti ing laki | pinanjingaken suwarga||
  19. ||Alon ature Sang Ayu Gendrasari | kakang bagus | kula ngaturi ing jimat | tetiga iku warnane | tetilare Sang Prabu | ingkang dhihin punika cumethi | klambi antakusuma | lan kaose ping tiganipun | kasektene cumethi punika | ginawe aperang | sing katerajang iku mati | sinabetaken bumi getar||
  20. ||Sing katerajang cumethi puniki | tatas tigas | sinabetaken segara asat | pertiwi belah ta mangkin | sinabetaken gunung lebur | kasektene kaos puniki | sila ingkang ginawa | pasthi bias mawur | angambah jumantara | kang satunggil | kasektene ingkang kulambi | bias angambah dahana||
  21. ||Yen ginawe amagut jurit | datan pasha | sagunging peraja | mapan kathah saktine | katur maring wong bagus | kang purwa kula anderbeni | among ndika kang winenang | krana panutaningsun | wonten malih atur kula | ndika mantuk | dhumateng ngerum negari | ndika tulung rama ndika||
  22. ||Ratu Ngerum semangkin asakit | welsana | kala mejahi ibu ndika | winales maring Yang mangkin | sarupane para dhukun | data nana ingkang tumami | tan liyan karsa ndika | saking pengawasaningsun | pan kantun langgel kagewal | rama ndika | milane ndika tulungi | ndika jaluk opah negara||
  23. ||Yen lamun sangga negari | ndika sanggup | kula tutur tetamba | pula selaka anggane | sedulur kula kang sepuh | tunggal rama ibu lan mami | kang darbe tirta bulayat | gusti patuduh ingsun | poma wekas kula | Raden Bagus | sun tedhakaken ning Yang Widi | muga kebangkata karya||
  24. ||Muga Kabul panedha mami | jengandika | pinaringana suwarga mulya | ngungkulana sesamane | lan malih penedha ningsun | maring Pangeran Kang Maha Suci | sageta rabi sedasa | puteri kang ayu | amesem Raden Mursada | sarwi ngerasa dadi ingsun arabi | among ndika kang dadi tuwa||
  25. ||Genderasari amuwus aris | kawula amit | mantuk dhateng ngajerak | kantuna wibawa angger | Mursada alawan angrangkul | sarwi ngaras kang punang pipine | kapindho lan payudara | adhuh wong ayu | kaya ngapa jeneng ingsun | sira to tinggal | tan wurung kawula mati | wurung mati sira edan||
  26. ||Gendrasari amuwus aris pan kula | gusti boten alama | nyambangi ndika angger | kawula semaya pitung talu | sampun ndika mawi kuwatir malih | uningaha separan dika | Sang Ayu anulya muluk | sakala dalan kawuryan Raden Bagus | kalangkung dene perihatin | saungkure gendera sekar||
  27. ||Dupi wayah sampun enjing | Raden Bagus | medal saking jerunggup | punakawane | arsa mantuk dhateng Ngerum | pan lestari denya lumaris | awor peburon wana buron||
  28. ||Datan kawarna aneng margi | pan wus prapta | pradesa pinggir marga | dasar wong bagus rupane | akathah kang ngedulu | tuwa enom jalu estri | arantapan pinggir marga | kasmaran maring wong bagus | perawan padha angucap | anjejawab | ndika mampir wisma mami | adhahara manggis duren||
  29. ||Yen welancar amuwus aris | angurbaya | mampira wisma kula | anginepa ndika angger | randha anom amuwus | anggur mampira wisma mami | anganggea ganda endah | tanapi sekar kang arum | gumuruh suwarane | para wadon | Massahut ingkang winarni | lumampah nincing busana||
  30. ||Cinancang pan teka ing kuping | si mani sahwat | aninggal titen lan tata | raden kurang dedugine | anune katon gumandhul | para wadon sami ningali | pan padha migatosi sedaya | saweneh ana memisuh | baya iku wong kena walad | kurang tata deduga klawan pirantine | sembada pan rupanira||
  31. ||Emane serupah aseru denira angling | lah ta marah | padha cecawisana | yen arsa wong bagus kiyahi | cecawisa mangko dalu | ganda endah sekar kang wangi | apa malih pepanganan | tanapi jeneng bekatul | juruhe gula jawa | pan gumuyu | sagunge kang para istri | pan padha suka tumingal||
  32. ||Pan lestari denya lumaris | Raden Bagus V anerak tengahing pasar | bakul padha cingak kabeh | angampiraken Raden Bagus | pan gumerah sagunging istri | dadine padha tetukaran | sagunge para bakul | ana ingkang lengup lengan | kang saweneh | ana kang banting binanting | arame tengahing pasar||
  33. ||Akeh jajan awor lawan wedhi mowar | bebangunan pating palesah | pan gumuruh suwarane | awor bleduking awu | si mani sahwat suka ningali | amangan sekehing jajan | berubi lan lepet gulung | inguntal lelonjoran  | sarwine bias wong urip | ganjaran buktine | sarwi nembang kasmaran||

PUPUH VI
ASMARADANA

  1. ||Sigegen sangunge isteri | kocapa sajroning kitha | tangis lir gero suwarane | sang nata Sri kantaka | pan kantun ndegeg kewala | sarupane para dhukun | tan ana amarasna||
  2. ||Dhukun lanang kalawan esteri | rahina dalu lunga teka | kang amucak amirang rong | para resi kalawan ajar | pandhita kalawan pujangga | para empu lawan suru | ingkang tumama||
  3. ||Dewi Sundari amuwus aris V maring patih mangku praja | sun utus sira mangko | ngulatana minta seraya | ngulati dhukun kang kuwasa | nambani maring sang Prabu | sun ganjar Negara sesigar||
  4. ||Sun ganjar Negara sepalih | ora milikingsun jelma | dadya anake kekere | yen sanggup amarasna | patih sun ganjar Negara | sarupane kawula ningsun | ki Patih anulya medal||
  5. ||Den iring punggawa manteri | pan padha nitih turangga | tekeng desa nabuh bendhe | tepis iring teka ngarga | tan ana kang tumanggap | sarupane bala Ngerum | tan ana ingkang kuwasa||
  6. ||Kumengan rekyana patih | sekana sira tumingal | ing wong bagus rupane | lajeng sira tinakonan | lah Raden ingsun Tanya | ing ngendi ta wismanipun | lawan sapa aranira||
  7. ||raden Bagus muwus aris | Raden Mursda nama kula | tanpa wisma awak ingong | anake mendhang kebaratan | tanpa bapa tanpa biyang | saenggen kawula lungguh | anut kersaning manah||
  8. ||Ki Patih amuwus aris | ana dene lakuningwang | den utus sira sang katong | kinen angulati sroya | ngulati dhukun kang kuwasa | nambani maring Sang Prabu | ganjar Negara sasigar||
  9. ||Raden Bagus umatur aris | ngger kawula kang sumanggwa | makaten kersane Sang Katong | peparing Negara sasigar | Ki Patih lega kang manah | yen mangkono Raden Bagus | lah payo malebeng pura||
  10. ||Sun aturaken Nerpati | lamun sanggup raden sira | anulya ginawa mengko | satekane dalem pura | wus katur maring sang nata | angandika Ratu | lah raden den paring ngarsa||
  11. ||Sira kang sanggup nambani | ing larane Sri Nelendra | iya tampanana age | yen lamun sang nata waras | sun ganjar Negara sasigar | Raden Mursda umatur | kawula nedha semaya||
  12. ||Arsa marani kang jejampi | pernahe pulo seloka | Ratu Ayu alon wuwuse | lah iya lamun mangkana | sun wangeni telung dina | anulya anut Raden Bagus | medal saking dalem pura||
  13. ||Pan cingak sagunging mentri | ningali Raden Mursada | dene kelangkung baguse | cahyane gumilang gilang | wong dalem padha kasmaran | anedhakna raden Bagus | moga kebangkata karya||
  14. ||Lestari genya lumaris | wau ta Raden Mursada | kalawan punakawane | ngidul bener lakunira | anusup ngayam alas | Massahut lawan Masserut | sesambate sedalan||
  15. ||Adoh angger gusti mami | dhateng pundhi kersa ndika | lan kelar temen awakingong | lumampah tan panggih marga | sarta tan mawi dhahar | weteng ingsun asring madu | wingi sore nguntal sela||
  16. ||Mursada amuwus aris | payo padha niyat tata | pirang barapaning tembe | manggiha suwarga mulya | sing sapa ngelakoni lara | winales maring Yang Ngagung | kang enak sinales lara||
  17. ||Margane ana wong mukti | pranyata wijiling tapa | ngelarani ing ragane | tan etang sandhang lan pangan | ana satengahing wana | milane pinaringan luhur | maring ing sasamanira||
  18. ||Anulya prapta pinggir jeladeri | lampahe Raden Mursada | kewuhan manahe | reka ningali segara | lumampah tan manggih marga | mekasa sira alungguh | sadhukure watu kumalasa||
  19. ||Boya ngendi prenahe niki | kanga ran pulo selaka | Masserut aseru wuwuse | yen saking tingal kula | pernahe pulo Selaka | lepat elor kepanggih kidul | lepat kidul kepanggih wetan||
  20. ||Mursada amuwus aris | pan sarwi mesem ta sira | iya ora sisip ujare | nanging turutana ingwang | saujarira | kawedangan laku ingsun | setahun mangsa tutuka||
  21. ||Raden Bagus anulya eling | duwe dulur raja mina | dhingin ana wekase | yen lamun amanggih karya | pan kinen anguwuhana | sarta njejek bumi ping telu | pesthi uga lamun perapta||
  22. ||Raden anulya njejek bumi | sarta nguwun raja mina | dhingin aneng wekasane | raja mina nulya perapta | manggon wonten ing ngarsa | Massahut kaget andulu | satekane raja mina||
  23. ||Mursada amuwus aris | iya ta sira dulur ingwang | dene ora cidra semayane | nggene temen angaku sudara | raja mina kalawan ingwang | milane sun undhang sira iku | arsa tetakon kalawan sira||
  24. ||Ingsun arsa maring pulo Putih | den utus Sri Nata | baya ta endi prenahe | pan ingsun during uninga | kanga ran pula selaka | raja mina alon umatur | adhuh angger gustiningwang||
  25. ||Kalangkung nggene tebih | kaletan segara sapata | lamun sampeyan angresakake | sampeyan nitih geger kula | amrih enggal ing lampah | wawales kula wong bagus | inggih among damel kula||
  26. ||Lamun panduka nunggang mami | pesthi uga enggal perapta | raden  alon wuwuse | lah iya lamun mengkana | kebatna lakuningwang | Massahut lawan Massarut | payo nunggang raja mina||
  27. ||Massahut bungah ningali | tan suwe anulya tata | aningseti sabuke | wus nunggang Raden Mursada | lawan punakawanira | raja mina alon umatur | ndika gandholan geger pepetingwang||

PUPUH VII
S I N O M

  1. ||Wus limampah raja mina | angambah tengah jaladeri | sarupane ulam segara | agung alit melu ngiring | ulam bandeng lan tengiri | dhukang grabah lawan nus | sembilang kelawan talang | ulam benggang kelawan munging | ulam kaku kang dadi pengawal arsa||
  2. ||Ulan geguk lawan kipper kempar | ulam dhugur tunggon pelangi | ulam jabi pulam kuniran | ulam sumbal kelawan juwir | ulam bodhok kelawan teri | ulam buntek kelawan krepu | ulam bedhai kelawan sekar | irung sireman kempit | arantaban kepithing kodhan rajunga||
  3. ||Katekan kerang tebalan | nik jung ora keri | iwak epi kelawan dhorang | saking akehe ulam angering | Massahut suka ningali | pelayune penyu bulus | lakune sang raja mina | kebate kejiwa angin | tan mawi obah lakune sang raja mina||
  4. ||Datan kawarna ing marga | perapta ing pulo putih | raja mina alon aturnya | adhuh ngger gusti mami | inggih pulo putih | punapa karsa wong bagus | Mursada alon angucap | iya mestakna jeneng mami | Raden Mursada mentas lawan punakawanira||
  5. ||Mursada anulya mentas | kacaryan sira ningali | rakite punang wijinipun | anulya nerak petamanan | pathetan awarna warni | kang who anuju mateng sedaya||
  6. ||Anulya ngidering taman | methik sekar asesumpinng | lawan punakawanira | padha melu asesumping | sekar kathah warnaneki | ganda marbuk arum | adangu ngeidering taman | pan kathah dipun tingali | Ki Massahut amimik sekehe woh||
  7. ||Tanapi punang segaran | toyanya asri awening | binature ya ta abang | ulame pating gulingsir | wader pari turut pinggir | kang ageng pating jelegur | ulam pajal kalawan sumbar | palung bawal kelawan betik | peputihan kumambang lawan badher bang||
  8. ||Kutuk lele kelawan sepat | ulam sili kelawan peting | tunjung bang kang dipun mangsa | punang ganggeng aberang angrawit | Massahut ingkang winarni | samya dhadhar pelem madhu | sarupane kang who | sedaya dipun untali | kurang mangan kadi buta oleh mangsa||
  9. ||Kocapa kang duwe taman | tandhingan dadi Ratune ejim | warnane kadi widodari ika | sembada lan dedeg neki | kuninge nemu giring | cahyane lir pendah juruh | Sang Ayu winastanan | Sang Retna Kumalawati | iku iya iku kang putera Nabi Sulaiman||
  10. ||Kacarita maksih perawan | Sang Ayu tan arsa krami | yen dereng ningali wong lanang | perjurit sekti linuwih | ngabahaken yudaneki | mangkana karsanipun | marentah ejim pitung yuta | yata yen ayu linuwih | tautate mbelah Negara padha sadina||
  11. ||Sang Ayu arsa asiram | dhumateng ing taman sarine | ingiring para emban | ing apit kanan pan kering | sarta nyangking patelesan putih | satekane taman santun | Sang Ayu kaget tumingal | yen ana jalma kang perapti | katingalan alinggih pinggir taman||
  12. ||Sang Ayu asru angucap | manungsa ngendi sira neki | wani sabeng taman ingwang | baya sira baling mulih | ora wurung sira mati | Mursada alon amuwus | Ngerum negari ningwang | tan weruh ta sira yayi | ariningsun Ki Jaka Raden Mursada||
  13. ||Pramilane ingsun perapta | ana kang sun jaluk gusti | tetamba ingkang utama | kawarta sira darbeni | tulungaa jeneng mami | Sang Ayu asru amuwus | dene temen duga sira | wani ngrusak punang asri | ora wurung ingsun tugel bulunira||
  14. ||Sang ayu angunus pedhang | anerajang Raden Dewi | sinabet ambal | Raden datan gumingsir | tanpa pasha pasha ingkang kulit | langkung tangguh timbulipun | Mursada alon angucap | wis menenga sira gusti | aja jiwit menawi putung kukunya||
  15. ||Wong guyon papan | yen ana ing jinem wangi | besuk paprenesan lan ingwang | sang puteri asring nyahuri | perkarane kang iki | during lega ati ningsun | Sang Ayu anulya medhang | panyebete wanti | Raden Mursda pan kongsi kajengkang||
  16. ||Massahut asru angucap | adhuh gusti mami | dika wales nganti punapa | sampun gelem lara pribadi | suwawi kula batohi | amuwus lan Ratu Ayu | Mursada alon angucap | manawi mati | ingsun eman sinawang wulan||
  17. ||Sang puteri saya duka | pamedhange saya nemeni | sarta lan celathunira | sini timbur kawir | sidi pindhang wader pari | sidi ikung kaya kutuk | sidi lepur kaya urang | sidi batuk gudel siji | sesambatan wurung tugel gulunira||
  18. ||Sinabet ambal ambalan | kabeneran kuping | Mursada anulya duka | panjang nginggil nyumethi | tan kena ginawe becik | sun wales sira wong ayu | sesambata kang prayoga | pedhang nulya tinangkis | babar pisan pedhang tugel dadi tiga||
  19. ||Melesat tiba kadohan | Sang Ayu dipun cumethi | katerajang payudaranya | teratas kemben pan tapih | kesot dening cumethi | tapihe kusuma ayu | Sang Ayu kuwirangan | ilang kemben lan tapih | lajeng niba sumungkem ana ing lemah||
  20. ||Sesambate amelas arsa | wuwuse awor lan tangise | angur patenana pisan | aja suwe ingsung urip | si Massahut aseru angling | abeksa sarwi gumuyu | lah raden kurang utama | anggur ndika cumethi malih | karsane jengking agampang genira nyawang||
  21. ||Mursada welas miharsa | sesambate sang raja putrid | pan lajeng rinangkul sira | wus menenga aja anangis | eman luh ndika mijil | ya ingsun kanmg dadi dhukun | Sang Ayu wus ingsun sapan | lajeng ilang kang sesakit | tapih kemben panjang sinalinan||
  22. ||Pinangku Ratna Juwita | sang putrid amuwusaris | wonten punapa sampeyan | dene ngantos tekeng ngriki | Mursda alon nyauri | jaluk tetamba sedyaningsun | kang nama tirta bulayat | ingkang tutut Gendrasari | lamun dika kawarta duwe tetamba||
  23. ||Pan wis dadi garwaningwang | ingkang aran Gendrasari | sang putri alon angucap | sukur sewu ndika gusti | dados lakine Gendrasari | punika saduluringsun | suwawi malebeng pura | anginepa ndika gusti | Raden Mursada anulya malebeng pura||
  24. ||Satekane dalem pura | sinuguhan raden pekik | dedhaharan sarwa gumelar | ulamipun warna warni | Massahut bungah tan sipi | ngiwa nengen nggenya muluk | samarine dedhaharan | Mursada amuwus aris | lah wong ayu endi rupane tetamba||
  25. ||Mara gawanana ingwang | ingsun arsa mulih | nora kena lawas | sang putrid aseru nyauri | perkarane kang jejampi | pan wonten panumbasipun | sanes emas selaka | den tuku kelawan esem | lamun ndika anambani lara brangta||
  26. ||Amesem Raden Mursada | pan weruh semune esteri | lajeng sira pinondhongan | bekta munggah aguling | Raden Mursada wanti | ngujiwat kusuma ayu | lir thathit ambarung kilat | dhasar wong ayu linuwih | kebyar wajanya ngelaring kambang||
  27. ||Tinangkep punang asmara | lir bremara ngisep sari | angringik swaranira | kadi sawung kena pilis | tan sesambat mati | tan wruh pepulahe wong ayu | kumebyar kang payudara | gandaya marbuk wangi | kasaputan nir pejah pagulingan||
  28. ||Samarine punang asmara | sang putri nulya alinggih | lesu lungkrak sarirane | Mursada amuwus aris | dhuh ari mami | adhuh mas mirah jiwaningsun | wong ayu sinawang wulan |mung sira telenging ati | lan karya wong ayu tungguha negara||
  29. ||Sang retna ayu alon angucap | sampun ndika [ami | nyambangi dhateng kula | sapisan satengah sasi | perkarane jejampi | pan punika warnanipun | kang nama tirta bulayat | sajerone cecupu manic | sing kanggonan pesthine luput palastra||
  30. ||Nanging wonten atur kula | yen estu sampiyan lumaris | kepapak sura denawa | punika kang momong mami | abdine Jeng Nabi | dika ngaken lakiningsun | wus amit Raden Mursada | medal saking dalem puri | Ki Massahut Masserut anembang durma||

PUPUH VIII
D U R M A

  1. ||Prapteng taman lampahe Raden Mursada | kepapak sang buta putih | nuju teka amemangsa | agungnya sagunung anak | siyunge sajarak sisih | remanya gimbal | yen dinulu ngajerihi||
  2. ||Buta putih swarane kadi gelap | manungsa endi sireki | wani sabeng pulo selaka | tan wurung mati sira | dene sira kumawani | Raden Mursda | pan ngegla cemethi||
  3. ||Buta putih tan suwe nulya nrajang | den sabet lawan cumethi | tangane katrajang tatas | wus sumunu maksih anyarap | anulya sinabet malih | kapisanan | sukune tugel kekalih||
  4. ||Guluntungan sang buta tan bias obah | adhuh gusti nedha urip | pan tiyang tumut ngawula | pejah gesang tumut ndika | Mursada amuwus aris | sang sura denawa | lamun sira anut kelawan mami||
  5. ||Iya uga sun uripi jenengira | sira aku buka ing endi | sang buta aseru angucap | dene kawula punika | kang momong sang raja putrid | ingkang rumeksa | awon saene pulo putih||
  6. ||Inggih kawula addine Nabi Sulaiman | kinen momong puteraneki | kang wonten pulo selaka | Mursada angucap sigra | yen mangkana sira iki | mesthi ta uga | yen lamun nangisi urip||
  7. ||Raden bagus nulya anyandhak tetamba | angungkapi ceceupu manic | den tetesi tanganira | kalawan sukune pisan | waluya jati wingi uni | sang sura denawa | lajeng nyembah pada kalih||
  8. ||Pejah gesang kawula tumut sampeyan | Mursada amuwus aris | lah iya ingsun tarima | nanging ta sira kariya | tungguwa ing pulo putih | kang becik sira | tunggu sang raja putri||
  9. ||Wus kariyan sun mulih maring Negara | raden anulya lumaris | dupi prapta pinggir segara | kocapa sang raja mina | semana maksih ngenteni | pinggir segara | Mursada amuwus aris||
  10. ||Raja mina lah ta paran karsa nira | payo padha mulih | raden nulya nunggang | lawan punakawanira | sang mina nulya lumaris | ngambah lahutan | kebate kajiwa angin||
  11. ||Ombak ageng sang mina tan mawi obah | sagunging ulam angering | kongsi gumuruh kang segara | saking kathah ingkang ulam | wus lepas nggenya lumaris | ngambah lautan | kajerih sira ningali||
  12. ||Wus katerak sagunge kang pulo sebrang | pulo gangsa pulo wesi | pulo timah pulo tembaga | mapan kathah kang warna | kang rupa biru lan kuning | ireng lan abang | kang dadu lawan kang wilis||
  13. ||Bahita dagang akeh kelem tengah lautan | bahita kapal lan keci | sekeh cemlong pendhuang | wewangi pating kurambang | keselep tengah jeladri | kesawaban | lakune sang mina adi||
  14. ||Sampun lepas lampahe sang raja mina | kacarita sampun prapti | wus minggir sang raja mina | Mursada anulya mentas | lawan punakawaneki | sang raja mina | wus balik marang kaladri||
  15. ||Tan kocapa lampahe Raden Mursada | kocapa kang ngadhang margi | utusane Sri Nalendra | mentri lurah kajineman | ingkang nama Arya Cengkiling | anggawa bala | angadhang pinggir pasisir||
  16. ||Ratu wadon punika kang duwe ujar | kaduwung sanggup begari | dhumateng Raden Mursada | milane kinengken ngadhang | tetamba kinen nampi | lamun abangga | Mursada kinen mateni||
  17. ||Datan suwe kepapag Raden Mursada | Arya Cengkiling aseru angling | lah raden sira teka | kaya ngapa lakunira | oleh jejampi | yen oleh sira | ingsun kinen nampeni||
  18. ||Alon angucap wau Raden Mursada | berkatipun Sri Bupati | inggih pekantuk uga | kang nama tirta bulayat | yen sira tedhi inggih margi | pesthi kawula | inggih boten marengi||
  19. ||Arya Cengkiling miharsa pan lajeng duka | balane dipun kecepi | sedaya sareng numbak | kinerubut Raden Mursada | pan lajeng enggal cumethi | rameneng aperang | sing katerajang padha mati||
  20. ||Kang saweneh katerajang janggane tatas | jineman akeh mati | tan ana mangsa puliha | bebathang susun atumpang | tengaling rana segara getih | mapan kasoran | yudane Arya Cengkiling||
  21. ||Nuli ngutus nedha bantu saking kitha | tan suwe anulya prapti | mantra sewu gunggungira | pan padha nitih turangga | gegaman tumbak bedhil | prapteng rana | surake awanti||
  22. ||Bala Ngerum padha ngalokaken pejah | pira kedari wong siji | binidrung lawan senjata | Massahut melu tumandhang | si Masserut anut wuri | sareng gegamane kayu jati||
  23. ||Saterisan ageme gegamanira | sepuluh dhepa panjang neki | kelangkung panguwasanira | yen kala gelem perang | pan isarat sekehe ningali | den embat | gegamane kayu jati||
  24. ||Ana mara kajineman lembu sura | aranira kalawan mahesa sura neki | pan padha nitih turangga | pan padha prakosanira | ngagem waos lawan wiring | prapteng rana | Massahut dipun karoni||
  25. ||Si Massahut dipun tumbak nora pasha | den bendrang wong kekalih | Ki Ki Massahut lata | payo sira pilihana | ya ta sira prajurit | ki lembu sura | panumbake anitir||
  26. ||Ki Massahut pan lajeng males ta sira | den sabet kayu jati | pan karo sareng jenat | katekan turanggane pisan | wus ajur awor lawan siti | rameneng perang | kaseralak nembang artati||

PUPUH IX
DHANDHANGGULA

  1. ||Wonten malih ingkang winarni | pan para kinarya | kampalaning carita | Negara yaman wastane | iya dene jejulukipun Ratu | apan wasta raja sejadi | pilih Ratu ingkang nyangga||
  2. ||Ratu Agung anyakrawati | pan sembada lawan dedegira | godheg wok simbar dhadhane | sarta baleh netranipun | yen dinulu angajrihi | tur adil agamanira | wong yaman | kabeh anut sakarsane sir nalendra | lanang wadon kinen bekti maring Yang Widhi | ing ari katekan ngarga||
  3. ||Mapa darbe putra kekalih | sri nalendra | kang wadon kapernah tuwa | Dewi Suwarsi wastane | kalangkung ayu warnanipun | yen dinulu lir widadari | sembada lan dedegira | eseme apahit madu | pan maksih during kerama | Dewi Suwarsi | rama ibu kaliwat asih | tan sadina dina||
  4. ||Putra lanang ingkang winarni | sri nalendra | aran Raden Sumina | maksih jejaka wayahe | amberanyak warnanipun | kebat cukat yen ana kardi | tungga ibu kalawan rama | dhumateng kusuma ayu | Sumina ingkang taruna | pan kacerita | Sang Ayu Dewi Suwarsi | anggumbel dhateng rama||
  5. ||Sesambate amelas asih | rahina dalu | kagugu denya supena | kang rama asru wuwuse | adhuh gusti anak ingsun | lah menenga aja anangis | apa kang isun tedha | lah tutura maringsun | kang putra alon anembah | pan kawula wau dalu pan angimpi | tunggal | sare lawan putra||
  6. ||Langkung bagus warnane puniki | pan sembada | lawan dedegira | gumilang gilang cahyane | kekalih punakawanipun | lawan Massahut ingkang satunggal | Masserut satunggalira | jeng rama ndika laruh | tan wurung kawula pejah | yen tan wurung kawula pejah | yen tan panggiha | kang katon supena mami | sang nata aseru ngendika||
  7. ||Adhuh anak ingsun gusti | lah menenga lah nyawa akarya | Ki Jaka ingsun luruhe | wus tata sira Sang Prabu | angrasuk busana adi | sarta anggawa gada | saterisa agengipun | pan wesi abot rong leksa | punang jimat sadaya sampun karakit | tetapange kencana||
  8. ||Samarine angrasuk busana adi | sri nalendra | anitih peksi kudarpa | sagajah agenge | tan anulya muluk | awor lawan mega putih | kebate peksi kudharpa | prapteng dukuring mendhung | pan silem punang pratala | katingalan katon sakudupe | sekar melathi | saking luruhe peksi kudharpa||
  9. ||Wus lepas lampahe sang peksi | prapteng tawang angidering jagat | kelangkung panguwasane | lan karuan elor lan kidul | punang surya tan ana kaleksi | pangeasane Yang Sukma | tan ana surya kadulu | yen ana dharatan tan katingal | punang surya | yen pinari tan manginggil | srengenge iku tan katingal||
  10. ||Raja Sejadi asru angling | baya endikang katon anak ingwong | muga katemu age | wekasan sira Sang Prabu | angrungu suwaraning bedhil | sarta suwarane sahur kang bala | suwara umyang | gumuruh | waspada sira miharsa | sri nalendra | anulya mudhun sri bupati | ngelayang merja ganteng||
  11. ||Saya ngandhpa lampahe kang peksi | wus katingal | pernahe kang magut yuda | among tetiga musuhe | den kerubut tiyang sewu | kaya dudu wong adon jurit | sewu duga wong kaningaya | sang nata welas andulu | yugya ingsun kang nulungana | pan mangkana | karsane sri narapati | wong kathah lajeng tinarajang||
  12. ||Dipun samber denira kang peksi | lir gelap tanpa udan | kang urip padha lumayu | kalangkung giris tumingal | sedayane | sawiji tan ana kari | among kari Raden Mursada||
  13. ||Wus mudhun sang raja Sejadi | maring ngandhap marani Raden Mursada V dupi prapta ing ngarsane | sang nata aseru amuwus | sira iki bocah ing ngendi | lan sapa aranira | dene magut aperang pupuh | Mursada alon ngendika | tanpa wisma anggen kula linggih | nama kula Raden Mursada||
  14. ||Anggerjita sang raja Sejadi | amiharsa ature Raden Mursada | adhuh anak ingsun ngger | iya sira kang sun luruh | jeneng ingsun Ratu Yamani | ingsun darbe putra wanodya | warnane kelangkung ayu | supena katon lan sira | yen sembada | sun pek mantu sira gusti | wus kersaning Yang||
  15. ||Raden Mursada amuwus aris | Ki Massahut kaya ngapa arsanira | arembuka sira mangke | Masserut amuwus | inggih ajeng kula gusti | kilap karsa sampeyan | yen kawula pesthi ayun | kadi pundi sri nalendra putera ndika | punapa lanang punapa estri | kabejane manah kawula||
  16. ||Mesem raja Sejadi | amiharsa ature kang punakawan | pan raden suka manake | iya wadon anak ingsun | warnane ayu linuwih | mara nira sun gawa | anunggang gegere manuk | alon ature Raden Mursada | kadi pundi kawula mangke nglampahi | utusane sri nalendra||
  17. ||Ratu Ngerum ingkang asakit | pan kawula pakantuk | kedah dipun tedhi ing margi | kawula boten suka | dereng katur Sang Prabu | mila kalawan banda yuda | kawula wani tumeka ing lelara pati | tan mawi ajrih kawula||
  18. ||Sang nata angandika aris | iya bener raden karsanira | wong kudu angamek gawek | anging turuten ingsun | payo melu mring Yaman | sun panggihaken sira | lawan anakingsun | yen wis panggih lawan sira | sakarsane ngaturaken kang jejampi | Mursada anut sira||
  19. ||Mapan sami anitih ing peksi | Raden Mursada lawan punakawanira | sang nata langkung sukane | tan suwe anulya muluk | awor lawan mega putih | kebote peksi kudharpa sakala datan kadulu | kacarita pan sampun prapta | sri nalendra ngungkul ing negari | tumedhak sangking ngawiyat||
  20. ||Mapan nuju ing tengah wengi | sri nalendra anjujuk sajeroning pura | wus kapanggih lawan garwane | tanapi putranipun | ingkang aran Dewi Sukarsi | Sang Ayu asemu miring | aningali raden bagus | kerasa sajeroning nala Raden Sumina | kelangkung ta suka neki | aningali ingkang raka||
  21. ||Raden Sumina amuwus aris | kakang mas andika katuran | sarawuh andika angger | samat sinamadan | asalamualaikum | byar padhang wangun rahina | sri nalendra nimbali maring ki patih | tan suwe anulya prapta||
  22. ||Sang nata angandika aris | lah ta padha mara tetabuhan | ana ing pendhapa gedhe | ingsun arsa mantu | kyai patih anulya amit | mantra kinen tetabuhan | suwara umyang gumuruh | pan padha kasukan sukan | sri nalendra mentri | gumuruh awor lan bedhil | kasmaran saking tumingal||

PUPUH X
BRANTA (ASMARADANA)

  1. ||Anuju dina respati | Mursada anulya nikah | wus apanggih lawan sang anom | pan cingak sekehing tumingal | mentri lawan para nata | ningali warnane bagus | kang wadon ayu utama||
  2. ||Sang nata suka ningali | dhumateng wau kang putera | dene sembada warnane | tansah dinama nama | prameswari semana | kelangkung ta sukanipun | tumingal maring kang putera||
  3. ||Dupi jangkep tingang wengi | pamitan dhateng kang rama | dhumateng Ngerum karsane | ngaturaken kang tetamba | sang nata alon ngendika | adhuh gusti anakingsun | aja sira lawas||
  4. ||Anulya balika mulih | yen wis katur kang usada | sun tedhakaken maring Yang Manon | selameta lakunira | antuka marga kang padhang | trusna sedyamu | kang putra anulya nembah||
  5. ||Kacarita sampun lumaris | medal saking dalem pura | kalawan punakawane | angebataken lampahira | datan kawarna ing marga | wus prapta Negara Ngerum | kepanggih lawan ki patya||
  6. ||Ki Patih amuwus aris | sokur sewu sira prapta | kaya ngapa raden lakune | apa wus oleh tetamba | matur Raden Mursada | berkatipun njeng Sang Prabu | pekantuk punang usada||
  7. ||Ki Patih amuwus aris | lah payo malebeng pura | sun aturaken sang katong | anulya lumebeng pura | sadhatengira ingarsa | angandika njeng Sang Prabu | dhumateng rekyana patya||
  8. ||Lamun dhukun sampun prapti | mara sira tambanana | ing larane sang katong | wong ndalem cingak sedaya | ningali Raden Mursada | dene langkung kuwasanipun | ngungkuli wong sanegara||
  9. ||Dupi sampun waluya jati | Mursada jaluk ganjaran | dhingin ana sanggupe | pan sanggup Negara sasigar | …………………
  10. ||….
  11. ||….
  12. ||….
  13. ||….
  14. ||….
  15. ||….
  16. ||….
  17. ||………….. nalendra | poma wekas kawula | Mursada anulya metu lajeng mare king sang nata||
  18. ||Wong Ngerum cingak ningali | wetune Raden Mursada | den arani sampun gosong | ciptane kawula bala | den pangan dening dahana | parandene sampun metu | lajeng mare king sang nata||
  19. ||Satekanira ing ngarsi | sang nata aseru ngandika | kaya ngapa raden sira mengko | apa katemu buyut ingwang | kang ana sajeroning dahana | Mursada alon umatur | perkawis leluhur tuwan||
  20. ||Inggih gusti  sampun kapanggih | kang wonten jeroning dahana | anging ta sampeyan angger | den welingken leluhur tuwan | karsane kangen Sang Prabu | sang nata asru ngandika||
  21. ||Lah ta mara dandana yayi | payo malebu dahana | ana karsane Yang Manon | iki bocah wani malebu dahana | pan ingsun jumeneng nata | mangsa mekana geni murub | sang nata anulya tata||
  22. ||Angrasuk busana adi | asareng lawan kang garwa | prameswari asru tangise | semu semune wedi palastra | den rasa saya kerasa | sang nata aseru amuwus | aja sira wulang driya||
  23. ||Mangsa geni mekani mami | lah payo malebu dahana | sang nata matek ajine | pirang bara pengabaran | kateguhan panguwasan | tanapi tudu lan kebaru | pan sampun kawatek sedaya||
  24. ||Samarine matek aji | pan lajeng malebu dahana | asareng lawan garwane | sang nata sampun palastra | den pangan dening dahana | sampun lebur dadi awu | winales maring Yang Sukma||
  25. ||||Utang pato nyahur pati | utang lara nyaur lara | wewalesira Yang Manon | ing donya tekeng akherat | kang ala winales ala | sapatine Ratu Ngerum | Mursada jumeneng nata||
  26. ||Sarupane para meteri | tan ana ingkang malanga | mapan padha wedi kabeh | tuwa enom tan lengana |ki patih mangku praja | kalangkung ta sukanipun | ngembani Raden Mursada ||
  27. ||Dhuh angger gusti mami |baya sampun karsaning Yang | jengandika jumeneng katong | mila turune sri nalendra | pan ingalang gusti kawula | tetkala nira Sang Prabu | mejahi ibu ndika||
  28. ||Wus tinutur sedaya neki | dhumateng rakriyan patiya | mentri padha eling angling kabeh | tetkalane jaman kuna | Mursada putrane nalendra | mapan sami amisuwun | dhumateng kawula sedaya||
  29. ||Kocapa Arya Cengkiling | kang nora gelem ngawula | dhumateng Sang Prabu anom | magelaran sabalanira | datan anut parentah | balane wong telungatus | den ajak bangga sedaya||
  30. ||Malah arsa amerangi | dhumateng Raden Mursada | lajeng siaga sabalane | ki patih emeng kang manah | sarupane mentrinira | den tari Tanana purun | amet alon kinarya||
  31. ||Anulya lumebeng puri | kyai patih mangkupraja | matur maring prabu anom | ngaturaken kawulanira | yen lamun bangga kang parentah | prabu anom alon amuwus | baya sampun karsaning Yang||
  32. ||Sigegen sri narapati | Negara Yaman winarna | wong tuwane prabu anom | mapannuju kedhayohan | utusane Raja Ikram | lembu sura wastanipun | kelawan Mahesasura||
  33. ||Wus katur raja Sejadi | alenggah wonten ing ngarsa | sang nata asru wuwuse | paran karsanira kupar | sira amarek kalawaningwang | lembusura alon umatur | kawula Negara Wakab||
  34. ||Dipun utrus gusti mami | ngaturaken punang nawala | punika angger purwane | nulya serat tinampanan | winca punang nawala | angelamar ungelipun | dhumateng putrid sang nata||
  35. ||Caruta raja Sejadi | miharsa ungeling serat | kelangkung aseru dukane | sinebit punang nawala | tinampekaken lembusura | tan sudi mantu wong kufur | mapan satrune ningwang||
  36. ||Pan lajeng mudhun tanpa pamit | lembu sura mahesa sura | kelangkung sru sesumbare | dhukurna betengira | pan kongsi gantungan wulan | jerokna lelarismu | tan wurung sun gempur ngaranira||
  37. ||Raja Sejadi aseru angling | ora wedi jeneng ingwang | aja isuk aja sore | amusuh lan Gustinira | pan padha sumbar sinumbar | wus lepas denya lumaku | sang nata malebeng pura||
  38. ||Satekane dalem puri | sang nata asru ngandika | dhumateng puterane karo | Sumina sira kariya | kang becik tunggu Negara | ingsun arsa maring Ngerum | ngaturaken kakangira||
  39. ||Pan ingsun angrungu warti | kakange Raden Mursada | pan sampun jumeneng katong | iki bakal ana karya | Suwarsi sira dandana | sun aterken maring lakimu | payo nunggang peksi kudharpa||
  40. ||Pinangku dening ramani | wus mumbul peksi kudharpa | sumrapat peksi lampahe | wus awor lan megantara | sakala dalan keruwan | lampahe peksi andarung | wus kepungkur kuthanira||

PUPUH XI
P A N G K U R

  1. ||Datan kawarna ing marga | sampun prapta lampahe raja Sejadi | ngungkuli Negara Ngerum | tan suwe nulya tumedhak | sri nalendra anjujuk ing alun | pan cingak sakehing tumingal | lamun ana Ratu prapti||
  2. ||Massahut ingkang winarna | lan Masserut waspada sira ningali | yen lamun Gustine rawuh | tumedha saking wang | kapanggih sang nata lajeng rinangkul | adhuh angger gustiningwang | sokur sewu sampeyan prapti||
  3. ||Putra sampeyan Raden Mursada | gusti prabu pan sampun jumeneng Aji | lah suwawi Gusti malebu | sang nata langkung suka | datan suwawi malebet ing dalem agung | kapanggih lan putranira | Mursada nulya ngujungi||
  4. ||Sang Nata asru ngandika | anakingsun katerima maring Yang Widi | permilane ingsun rawuh | ngaturaken rabinira | ing Yamani lamun bakal | ana rawuh | ingkang aran raja Ikram | kang arsa bedhah negari||
  5. ||Ngarepaken rabanira | kang den lamar dhumateng Ratu kapir | kang putra alon matur | kawula semanten uga | wonten mantra satunggal kang boten anut | Arya Cengkiling wastanira | sedya ngrusak ing negari||
  6. ||Sang nata asru ngendika | ingsun mulih maring Yamani | nora kena dangu | Sang Nata anulya medal | pan lumampah satekane alun | lajeng nrungu prajurit sesumbar | kanga ran Arya Cengkiling||
  7. ||Lah payo sira metua | prabu anom yen nyata sira prajurita | lawanana yudaningsun | mapan sami ngundamana | Arya Cengkiling pan asru sesumbaripun | raja Sejadi miharsa | dukanira tan sinipi||
  8. ||Sang Nata anulya mara | amberat sewu kati | dupi prapta asru wuwus | sapa aranmu perwira | dene sira ngudhamana anakingsun | yen sira tuhu prawira | payo numbaka maring mami||
  9. ||Wus sedheng sun musuh lan sira | padha tuwuk wus tuwuk pedhes lan asin | sapa ingkang tiwas lampus | Ki Arya asru anumbak | langkung asru panumbake | maring Sang Prabu | tinumbak ambal ambalan | tinumbak tinitir titir||
  10. ||Tinonton punggawa kathah | tuwa anom sedaya sami ningali | sang nata asru muwus | payo sira pilihana | Arya Cengkiling anulya anerajang seru | tinumbak tumbak datan pasha | raja Sejadi aseru angling||
  11. ||Sesembate kang prayoga | Arya Cengkiling tan wurung sira mati | katibanan gadaningsun | ki Arya lajeng ginada | kapisanan pan lebur sabalungipun | pan rata kelawan lemah | katibanan gada wesi||
  12. ||Padha teluk punggawa nira | sami wedi ningali raja Sejadi | wus jangkep tigang atus | pan padha anut sedaya | raja Sejadi pan aseru amuwusipun | padha anut anakingwang | wus kariya ingsun mulih||
  13. ||Wus nunggang peksi kudharpa | raja Sejadi anulya ndedel pertiwi | kang peksi anulya muluk | pan cingak sakabehing tumingal | tuwa anom sarupane bala Ngerum | nyata Ratu kinuwasa | perjurit pilih tumandhing||
  14. ||Datan kawarna ing marga | sri nalendra wus prapta Negara Yamani | punang musuh sampun rawuh | bala kafir tanpa wilangan | masanggrahe saelore kutha pernahipun | raja Ikram namanira | angawaki Negara neki||
  15. ||Wong Yamani sampun mapak | tuwa enom sedaya sami acawis  arya secaki patihipun | kuwaso angagem gada | andhap alit kebat cukat tandangipun | tautate mbedah Negara | patihe raja Sejadi||
  16. ||Wus padha ayun ayunan | bala selam kalawan bala kapir | kang bendhe tinabuh ngungkung | tetek kaya butula | langkung rame surake bala gumuruh | wus tangkep kang punang yuda | mentri musuh padha mentri||
  17. ||Putra musuh pada putra | bala cilik musuh padha cilik | ana kang buru binuru | ana kang tumbak tinumbak | kang saweneh ana suduk sinuduk | ana pedhang pinedhangan | saweneh bedhil binedhil||
  18. ||Arame denira yuda | prajurit kapir akeh kang meti | kasoran ing yudanipun | bebathang susun atumpang | gajah jaran katrajang kathah kang lampus | kiyai patih lembusura | tan suwe nulya medali||
  19. ||Amundhi gegaman gadha | prapteng rana aamusuh Arya secaki | pan padha prakosanipun | pan genti gadha ginadha | langkung rame surake bala gumuruh | kasoran ki lembu sora | ngemasi praloya pati||
  20. ||Ana dene Raden Sumina | nggene perang musuh putra kapir | kang bendhe tinabuh ngungkung | pan genti sesudukan | lulu keris pan pinedhang wau | kasoran putra ing wakab | tan suwe nulya ngemasi||
  21. ||Anuju ramining perang | bala kapir kaselak kesaputing wengi | selam kapir sami kondur | mapa sami mesanggrahan | kang kocapa Mursada kang wonten Ngerum | anusul tetulung yuda | tekanipun tengah wengi||
  22. ||Satekane pesanggrahan | dipun rangkul dhumateng raja Sejadi | adhuh gusti anakingsun | aja melu ayuda | maksih kuwat pun bapa mungsuh wong kufur | kang putra matur anembah | kawula kedah ningali||
  23. ||Anulya kasukan sukan | sri nalendra anulya nutuk sawengi | raja Ikram winuwus | asanget denira duka | dene bala prajurit kathah kang lampus | ki patih mahesa sura | kadukan sri narapati||
  24. ||Dene tiwas temen sira | mumpung bala prajurit kathah mati | datanapi putranipun | menekang ati sira | nata bala gawanen baris tundha pitu | byar padhang wangun rahina | wus tata kang punang baris||
  25. ||Sumaose balanira | Ratu kapir prajurit padha miranti | tan suwe anulya campuh | wong kapir kelawan selam | langkung rame surake bala gumuruh | kang tetek kaya butula | punang mimis kati grimis||
  26. ||Tabuh musuh klawan rowang | peteng dhedhet awor kukusing bedhil | gajah jaran kathah lampus | bebatang susun atumpang | wong kapir kasoran yudanipun | ana tugel sukunira | bebathang susun atindhih||
  27. ||Raden Mursada narajang | prajurit kapir tatas kena cumethi | ana gugel gulunipun | ana tugel sukunira | kang katengkel cumethi raden bagus | tatas tinggal kang katrajang | lir pendah babadan pancing||

PUPUH XII
D  U  R  M  A

  1. ||Raden Sumina mapan tumut anerajang | asareng Arya Secaki | baris wetan tinerajang | kang mati asusun atumpang | teka ing rana segara getih | mapan kasoran | yudane wadya ing kapir||
  2. ||Langkung rame surake punggawa selam | lir pendah gerah ing tangis | tambuh musuh kalawan rowang | anuju ramening perang | kaselak kesaput wengi | amesanggrahan | wong selam lawan wong kapir||
  3. ||Raja Ikram langkung asru dukanira | balane akeh mati | kathahe bala sayuta | kejawi ingkang perwira | samangka kantun sepalih | sang raja Ikram | asanget denya prihatin||
  4. ||Raja Ikram pan aseru denya ngendika | nimbali dat batur aril | kalawan dat batur arla | satekanira ingarsa | sang nata ngandika aris | sarta uga | sun utus dat batur arli||
  5. ||Jeneng ingsun samangke angrung warta | yen sang putrid Yamani | aneng Ngerum panggonanira | iku sira malingana | sun tempuhaken sireki | kena ora kenaha | budhala sawengi mangke||
  6. ||Dat batur aril amit sarwi anembah | kalawan dat batur ardhi | wus muluk maring amiyat | lampahe kadi kilat | wus awor lan mega putih | dat batur ardha | wus prapta Ngerum negari||
  7. ||Bala Ngerum den sirepi saking awiyat | sartane awor gerimis | wong ndalem turu sedaya | tanapi kang tunggu lawang | tuwa anom sarwi aguling | kepati sedaya | kena sirepe dat batur ardhi||
  8. ||Lan batur ardha wus mudhun saking awiyat | malebet sajroning puri | Dewi Suwarsi ingkang winarna | kang munggeng kathik kencana | angapit para cethi | mapan gumawang | cahyane lir pendah sasi||
  9. ||Dat batur ardha pan lajeng cengen tumingal | tanapi dat batur ardhi | nyata yen ayu utama | cahyane lir pendah wulan | dedeke angrespa titi | retna juwita | ki pate denya aguling||
  10. ||Datan suwe dipun sambut duratmaka | den wadhahi sajeroning pethi | ginawa muluk maring ngawiyat | sakenenge sarwi sesumbar | payo tututana mami||
  11. ||Bala Ngerum pan padha kaget sedaya | tuwa anom sami atangi | pan jejer sajeroning pura | yen lamun sang putri ilang | dipun gawa dening maling | awurahan | para cethi padha anangis||
  12. ||Kyai patih tambah tingkah polahira | lajeng mlayu maring Yamani | arsa tutur mring Gustinira | yen lamun ketiwasan | satekane ing Yamani | nungkemi pada | ngaturaken pati urip||
  13. ||Wus tutur purwa tekeng duk sirna | miharsa raja Sejadi | kelangkung gegetunira | sapa kang duta | prabu anom tan kena angling||
  14. ||Wus sinigeg sang nata sekel kang manah | kocapa sang Ratu kapir | kelangkung sukanira | satekane dat batur ardha | anggawa sang putrid | sang raja Ikram | pan lajeng malebeng puri||
  15. ||Dewi Suwarsi mapan arsa dipun emban | Sang Ayu lara anangis | pan arsa suduk sarira | tan arsa maring sang nata | den lamun sira ngemasi | sang raja Ikram | ngendika maring putraneki||
  16. ||Dewio Sumela rewangane ibunira | dimmuni die ling kang ati | kang bisa nylamurena | supri yen arsa maringwang | wus medal sri narapati | kawarnaha | Sang Ayu Dewi Suwarsi||
  17. ||Rahina ayu sambate amelasarsa | Dewi Sumila amuwus aris | adhu ibu sampun karuna ndika | nurut karsane rama | yen rama pan ratu sugih | kurang punapa | pesthi yen mukti sari||
  18. ||Dewi Suwarsi alon denira ngendika | tan sudi laki wong kapir | mati kalebu neraka | lakiku agama Islam | sarta bagus warnaneki | mangsa oleha | kang kaya laki mami||
  19. ||Dewi Sumela kasmaran sira miharsa | pituture Dewi Suwarsi | kudu melu agama selam | den wuruk kalmia sahadat | ngabekti maring Yang Widi | Dewi Sumila | wus anut Dewi Suwarsi||
  20. ||Den aku dulur Suwarsi lawan Sumila | guneman rahina wengi | tan kena benggang sakilan | malah lali ibu rama | arsa melu maring Yamani | teka ing benjang | laki ndika marani||
  21. ||Sami rembug Suwarsi lawan Sumila | kocapa Negara Yamani | Mursada lajeng dhumateng ramanira | sang nata ngendika aris | Raden Sumina | melua kakang ira iki||
  22. ||Poma aja pisah lan kakangira | kang putra anulya amit | Sumina nunggang kudharpa | Mursada kahos kewala | sampun muluk wong kekalih | prapteng tawang | nuju wayah tengah wengi||
  23. ||Den suwe lampahe anulya prapta | wong kapir dipun sirepi | pan padha turu sedaya | mentri lawan paranata | ki patih denya aguling | Raden Mursada | lajeng njujuk dalem puri||
  24. ||Pan kepanggih garwane maksih enggah | Dewi Sumila rewang neki | yen dupi kang raka prapta | dipun rangkul ta sira | sesambate lara anangis | dhuh kakang mas | dene lami ndika gusti||
  25. ||Dewi Sumila pan lajeng cenger kewala | aningali raden kekalih | dene bagus warnanira | ing saberang tan ana madha | iya iku sedulur mami | pantes ta uga | Sumila kalwan kaki||
  26. ||Pantes uga Sumila kalawan sira | padha melu menyang Yamani | mesisan ta lakunira | aja etung wong tuwanira | pawestri arsa alaki | ginawi apa | suwe wong tuwa Ratu kapir||
  27. ||Lah ta mara Sumina para emban | wus jamake pawestri | tan gelem lahir kewala | sejatine ora beda | kalwan ta sira iki | Raden Sumina | agelis mondhong sang putri||
  28. ||Lajeng ginawa anunggang peksi kudharpa | Mursada mondhong kang raya | wus muluk maring ngawiyat | raden sarwi sesumbar | endi rupane wong kapir | padha tangis | tututane jeneng mami||
  29. ||Padha kaget sarupane bala kopar | ngrungu sesumbare maling | tambuh tingkah polahira | raja Ikram aseru ngendika | nimbali dat batur ardhi | dat batur ardha | kebat enututana sira | wus muluk wong kekalih||
  30. ||Dat batur ardha kebat anututana | kekalih kelawan dat batur ardha | lampahe kadi kilat | nututi raden wus ayun | klawan raden kekalih||
  31. ||Langkung asru surake dat batur ardha | yen sira ta prajurit | payo sira entenana | iya ingsun prajurit wakab | tan wurung ta sira mati | payo mandeka | Mursada amuwus aris||
  32. ||Lah ta payo sun enteni jenengira | nerajang dat batur srdhi | arame denira yuda | pamedhange kadi kilat | Mursada  datan gumingsir | kagyat kewala | dipun sabet wanti||
  33. ||Raden Sumina amusuh dat batur ardha | pan padha pinedhang genti | tan ana ingkang kasoran | pan padha perwira yuda | arane denira jurit | Raden Mursada | pan lajeng enggal cumethi||
  34. ||Dat batur ardhi siebat janggane tatas | ngemasi praloya pati | dat batur ardha pinaranan | kang musuh Raden Sumina | den sabet lawan cumethi | kapisanan | gulune pan tigas pancing||
  35. ||Bareng runtuh ngarsane sang raja Ikram | sang nata kaget ningali | tanapi para satria | sadaya sami uninga | patine dat batur ardhi | sang raja Ikram | dukanira tan sinipi||
  36. ||Baya guru kaya ngapa akalira | perlune perang iki | sun tempuhaken ta sira | pan dika wong tuwaningwang | yugya rika kang nulungi | lah lekasena | bapa guru asru angling||
  37. ||Yen mangkana anak prabu karsa ndika | sampun mawi kawatir malih | pan lajeng anulis gambar | gawe tenung paneluhan | den balangaken maring Yamani | bubar sedaya | belis syetan padha prapti||
  38. ||Wong Yamani pan padha gering sedaya | lanang wadon akeh mati | pan padha mencret sedaya | kena tujune kuru suwalka | gering esuk sorene cengking | geris sedaya | wong Yamani kathah mili silite||
  39. ||Reja Sejadi kelangkung prihatinira | tanpa dhahar tanpa guling | kocapa Raden Mursada | pan padha periyatinnira | ningali bala Yamani | kathah kang pejah | among garwane kang den esthi||
  40. ||Datan suwe garwane pan lajeng prapta | Retna Kumala Gendrasari | tumedhak saking ngawiyat | satekane nira ingarsa | sang putrid rinangkul gepit | among ta sira | mustikane jinem wangi||
  41. ||Sapa yugya nulungana jeneng ingwang | tan liyan ta sira gusti | Gendrasari angandika | yen ndika nedha tetamba | ndika lukari kemben mami | pesthi waluya | sesakite wong Yamani||
  42. ||Raden Mursada trengginas | mondhong sang retna | pan sarwi angoras pipi | kapindho lan susunira | dupi kemben sampun lukar | padhang ngebaki negari | sirna sedaya | lelarane wong Yamani||
  43. ||Pan Negara peteng wau dadi padhang | kasunaran Gendrasari | belis syetan padha sirna | wong Yamani ingkang pejah | ditetesi banyu urip | waluya sedaya | ingkang mati padha tangi||
  44. ||Dupi sirna lelarane kang Negara | masuk malih ingkang jurit | wong kapir kelawan selam | arame denira yuda | surake awanti wanti | tengahing rana | sarwa segara getih||
  45. ||Ramene perang tambuh musuh kelawan rewang | awor kawula sing bedhil | kang mimis lir udan | gajah jaran kathah pejah | bebathang susun atindhih | Raden Mursada | kang kathah belaning pati||
  46. ||Kalih leksa prajurit ingkang palastra | katengkel dening cumethi | tanapi kang paranata | keterajang Raden Mursada | kang mati susun atindhih | sang raja Ikram | amusuh raja Sejadi||
  47. ||Langkung rame pan genti gadha ginadha | kongsi murub metu geni | pan padha prakasanira | luluh gadha nyandhak pedhang | tan ana ingkang nedhasi | pan luluh pedhang | pan genti keris kineris||
  48. ||Cingak sedaya sarupane ingkang tumingal | wong selam lawan wong kapir | Mursada anulya mara | anulungi ingkang rama | sampeyan mundur rumiyen | cobi kawula | kana amusuh raja kapir||
  49. ||Cobi kawula angembari raja Ikram | raja Sejadi aseru angling | pun bapa maksih kuwawa | nanging raden nora kena | maksih anulungi jurit | prapteng rana | pan lajeng enggal cumethi||
  50. ||Raja Ikram dipun sabet gulunira | pan tatas lajeng ngemasi | latekan patihe sisan | sinabet janggane tatas | katengkel dening cumethi | bala kapir | melayu rebut urip||
  51. ||Kang saweneh teluk marang Raden Mursada | sakarine ingkang mati | pan padha pasrah bongkokan | katekan anak rabine pisan | den boyongi maring Yamani | pan wolung dasa | putrane ajalu lan estri||

PUPUH XIII
PUPUH WONG AYU KASMARAN BRANGTA KINGKIN
(ASMARADANA)

  1. ||Sarupane bala kafir | wus padha anut sedaya | sarta lan raja branane | bebek ayam manuk banyak | sarta lanang lawan wanudya | kinen bekti maring Yang Agung | pan sedaya kinen sembayang||
  2. ||Kocapa raja Sejadi | anulya kasukan sukan | gamelan munya angringik rebabe | ingkang wonten ing paseban | kang tetek kaya batula | surak lir wong ngujung | punggawa lawan satriya||
  3. ||Kelangkung suka Nerpati | sang nata menang ayuda | permila langkung sukane | namane kang raja braja | kang saking Negara wakab | den edum kewulanipun | mas picis lan raja braja||
  4. ||Arane sang ratu kafir | sedaya pan kawan dasa | katekan lawan selire | tan masuk selam sedaya | kinen ngelakone sembayang | angabekti maring Yang Agung | angaji kitab lan Quran||
  5. ||Putrane jalu lanestri | pan padha ngaji sedaya | anut karsane Yang Katong | puterane sang raja Ikram | pan sampun selam sedaya | anut ing karsane hukum | tan pegat sira sembayang||
  6. ||Dewi Sukarsi ing suka neki | ibune Dewi Sumila | among kekalih puterane | kang lanang aran Suminah | wayah maksih berahi kembang||
  7. ||Kelangkung ing suka neki | kang ibu ningali kang putera | dene mantu sang katong | angrasa yen oleh pangeran | sarta sampun manjing selam | ngerasa padhang atinepun | pan tetep denira sembayang||
  8. ||Raden Mursada ingkang winarni | samarine kasukan | pamitan maring sang katong | mulih saking negarane | kang rama alon ngandika | kang putera sarwi mungkul | adhuh anakingsun mas||
  9. ||Iya sira sun lilani | nyawa mulih maring Negara | sun tedhaken maring Yang Manon | muga sira rineksaha | pinaringana rahmattullah | ngungkulana sesamamu | bisaha muter negara||
  10. ||Kang putera anulya amit | anembah wontening ngarsa | asareng lawan garwane | sami ngunjungi Ibu Rama | kang ibu ngusapi waspa | sesambate amelas ayu | abote wong duwe anak||
  11. ||Adhuh anakingsun gusti | among sira telenging nala | aja lawan sira angger | wus amit wahu kang putera |  den iring para sateriya | prajurit lan para Ratu | Sang Ayu ngirih jempana||
  12. ||Datan kawarna ing margi | lampahe Raden Mursada | wus prapta ing negarane | wong Ngerum suka tuminggal | manteri lawan para nata | dene Gustinepun rawuh | padha atur sedaya||
  13. ||Tuwa anom jalu estri | atur maring sang nata | pepanganan kathah warnane | demine wong duwe bendara | pan padha kedhep sedaya | wedi asih maring sang Prabu | pan anut saprentahe||
  14. ||Prabu anom ingkang winarni | pan jangkep sewu Negara ……………. ||
  15. ||Pan kaloking Ratu sekti | prajurit datan pasama | permilane sujud kabeh | sarupane Ratu seberang | padha atur raja brana | mas selaka sutera kang alus | intan miwah kumala||
  16. ||Nyata yen Ratu linuwih | kinasihan dening sukma | pinaringan dawa umure | ing dunya luput palastra | pan patine bisuk kiyamat | iku hukume ratu Ngerum | kinarya ratu pusaka||
  17. ||Pan ratu Ngerum sawiji | winenangaken marentah | wong sejagat karsani Yang Manon | tinurut sedayanira | bisa anom bisa tuwa | rukun ngantune jukul | mulya kadi jejaka||
  18. ||Cahyane lir pendah sasi | netranepun kadi lintang | gumebyar kebeya warnane | tan ana kelar tumingal | kawulane sedaya | lir surya neteranepun | sukaha sekehe tumingal||@@@
  19. ||Wus tutuk kiyahi tinulis | ing sinten kemis punika | pahing ta pekenane | ing sasi rabiulawal | sawelas tanggalira | kamuni satengah roro pukul | julung pujud wukunira||

Tamat  | Allahualam caritane Ratu pusaka moga antuk sapangate nabi lan mukmin.

%d bloggers like this: